Makale

Müstakim Bir Hayat Çizgisi İçin: Sünnet Yolu

Müstakim Bir Hayat Çizgisi İçin: Sünnet Yolu

Kamil Büyüker

Sımsıkı sarılmakla yolun asla şaşırılmayacağı iki emaneti Allah Rasülü, Kur’an ve sünnet olarak ifade etmiştir. Allah Rasülü’nün hayat çizgisi ise bütünüyle Kur’an’dı ve mürebbisi de Rabbi idi. Böyle bir yol sahil-i selamete ulaştıracak ve izlenmesi gereken bir yoldur. Ki bu yolun adına sünnet diyoruz. “İslam’ın Yolu: Sünnet” (İsam yay. 2012, 181 s.) adıyla Murtaza Bedir tarafından kaleme alınan kitap, sünnetin bir kaynak değeri olmasının yanında, bir hayat tarzı olduğunu gösteriyor. Her zamankinden daha muhtaç ve daha sıkı sarılmamız elzem olan sünnete dair modern hayatın sünnetle olan bağını da sorgulayan kitapta, bu hususlar Sünnet ve Yerellik, Modernite ve Özgüven Sorunu, Bir Arada Yaşama ve Komşuluk, Engelliler, Ekolojik Duyarlılık, Demokratik Değerler gibi başlıklar altında değerlendirilmiş. Yazar evvela sünnetin çağrıştırdığı ve olması gereken tanımlardan yola çıkmış ve sünneti şöyle maddelendirmiş: 1. Allah’ın sözlü mesajı olan Kur’an-ı Kerim (Kelamullah), 2. Hz. Muhammed’in kendisi ve yaşadıkları, 3. Peygamberlik hayatı sırasında Efendimiz’le bir şekilde bir arada bulunmuş olan kişilerin (sahabe, sahabiler, sözlük manası arkadaşlar) de içinde yer aldığı ilk Müslüman nesiller (selef) ve onlarla ilgili bilgilerdir.” (s. 16) Yazar bütün bu başlıkları sıraladıktan sonra “Peygamberin Sünneti” ifadesinin daha iyi anlaşılabileceğini belirtmektedir. Eserde sünnetin tarihsel yönüne ve tarihteki algılanış biçimine büyük ölçüde yer veren yazar, son bölümde çağdaş algılar ve sünnetin çağdaş algılayışlara meydan okuyan, diri olan boyutuna hadisler ve saadet asrından örneklerle önemli bir vurgu yapmış. Yazar yapılması gerekeni özetle şu cümlelerle ifade etmiştir: “Müslümanlar açısından yapılması gereken, bir yandan Müslümanca bakış açısını İslam’ın öngördüğü ideal hayat modelini temsil eden nebevi sünnetin ışığında canlandırmak, diğer yandan da post modernitenin muğlak mantığına çok fazla angaje olmadan İslam’ın evrensel mesajı üzerine yoğunlaşarak Hz. Peygamber’in çağları aşan sesini bütün insanlığa yeniden duyurmaktır.” (s. 130) İslam dünyasının girdiği dar boğazdan onları çıkaracak, müstakim bir çizgide buluşturacak yegâne ölçü hayatı baştan ayağa Kur’an olan Efendimiz’e ve onun hayat pratiği olan sünnete bakmaktır. Kitap bu noktada bir rehber vazifesi görecektir.

Kur’an’ı Anlamaya Giriş

İnsanlık için bir rahmet kaynağı olan Kur’an, apaçık, anlaşılır bir kitap olarak, yolumuzu aydınlatmaya, hikmete, hakikate çağırmaya devam ediyor. Okunuyor, okutuluyor… Peki ya onu anlamak için herhangi bir çabamız var mı? Var, ancak bunun yeterli olduğunu söylemek çok güç. Burada elbette Kur’an okuruna düşen ilk vazife Kur’an nedir, nasıl bir kitaptır, sorularına cevap aramaktır. Ardından onun anlam dünyasını yavaş yavaş aralamaktır. Zira “Kur’an’ı Anlamaya Giriş” (Prof. Dr. İbrahim H. Karslı, Diyanet İşleri Başkanlığı Yay. 2012, 160 s.) başlığıyla yayınlanan kitap tam da bu gayeye matuf olarak hazırlanmıştır. Yazar, beş bölüm hâlinde konuyu değerlendirdiği eserinde önce Kur’an’ı yine kendi dilinden tanıtmış, üslup ve muhteva yönünden irdelemiş, akabinde Kur’an’ın anlaşılması noktasında birer yapı taşı olan tercüme ve tefsir faaliyetlerine değinmiş, sonrasında ise Kur’an’ı anlama usulüne ilişkin mülahazalarını beyan etmiştir. Yazar, Kur’an’ın anlaşılmasının önünde duran iki problematiği zikrediyor: Birincisi, Kur’an’ın kendine özgü muhteva, dil ve üslup özelliklerinin yeterince tanınmaması; ikincisi de nasıl anlaşılacağına dair bilgi sahibi olunmamasıdır.” Bu durumun bir sonucu olarak da yazar, “Kur’an’a hazırlıksız yakalanmak,” ifadesini kullanmıştır. Bundan sonraki aşamada ise Kur’an’ı anlamayı iki kısımda değerlendiren yazar, “ilmî anlama”yı ilahiyat camiasını ilgilendiren akademik düzeyde anlama, yorumlama çabası; “amelî anlama”yı da daha çok halkın Kur’an’ı hayata aksettirme yönünde gayret ettiği eylem, aksiyon ve amel tarafı olarak ifade etmiştir. Eser, bu manada Kur’an’ı anlamaya doğru götüren bir anahtar hüviyetindedir.


Çocuklar İçin Kur’an
Terimleri Sözlüğü
Selcen Yüksel Arvas
Diyanet İşleri Başkanlığı
Yayınları
Ankara 2012, 80 s.


Medreseden Üniversiteye Ali Özek
Haz. Ramazan Yıldırım
Düşün Yayınları
İstanbul 2012, 430 s.



Gençlerle Gönül Gönüle
Prof. Dr. Mustafa Kara
TDV Yayınları
İstanbul 2013, 120 s.


Psikolojik Açıdan Namaz ve Namaz Psikolojisi
Prof. Dr. Hüseyin Peker
TDV Yayınları
Ankara 2013, 110 s.