Makale

EDİTÖRDEN

EDİTÖRDEN / From the Editor

Diyanet İlmî Dergi olarak 2019 yılının son sayısında farklı disiplinlerden makalelere yer verdik. İlk makalemiz İslâm inancının en temel esası tevhid üzerine. Mücteba Altındaş tarafından kaleme alınan “Ontolojik ve Sosyo-Kültürel Farklılık Açısından Tevhid” başlıklı makalede, tevhid kavramı âyetlerin ortaya koyduğu delillerle izah edilmektedir. Kâinattaki hem uyum hem de çeşitliliğe işaret eden âyetler ışığında Allah’ın varlığıyla birlikte birliğinin de ispatlanması söz konusudur. Bundan hareketle çalışmada tevhid, ontolojik ve sosyo-kültürel alandaki farklılık ve çeşitlilikler bakımından anlatılmaktadır. Murat Kaya’nın kaleme aldığı “Gençliğin Ruhsal Problemleri Çerçevesinde Hz. Peygamber’in Eğitim Anlayışı ve Uygulama Örnekleri” isimli makalede güncel bir mesele tartışılmaktadır. İnsan yaşamının bedensel ve ruhsal gelişmesinin en hızlı olduğu bir dönem olan gençlikte karşılaşılan şüphecilik, keskin inançlılık, aşırılık, isyan etme, birden tepki gösterme gibi içsel ve ruhsal problemlere Hz. Peygamber’in eğitim anlayışı ve uygulamalarından yararlanılarak nasıl çözümler getirileceği üzerinde durulmaktadır. Uygulama örnekleri ile Hz. Peygamber’in söz konusu sorunlara bakışını ortaya koymak da eğitimciler için makalenin bir diğer önemli yönüdür. Nizamettin Çelik makalesi ise Hz. Peygamber’in bir başka örnekliğini öne çıkarmaktadır. “Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Dış İlişkiler Stratejisi” başlıklı makalede yaşadığı dönemde Allah Rasulü’nün farklı devletler ile kurmuş olduğu ilişkilerin Kur’ân-ı Kerim’e dayanması, güven ve istikrar vb. temel ilkeleri tespit edilmeye çalışılmaktadır. “Ülkemizde Ateizme Yönelme Sebepleri” isimli çalışması ile Selim Özarslan önemli güncel bir konuyu ele almaktadır. Özarslan makalesinde ateizmin anlamını ortaya koyarken Batı’da ateizme yönelmenin genel nedenleri ile ülkemizde ateizmin özel sebepleri üzerinde durmaktadır. Ülkemizde ateizme yönelme sebepleri arasında sayılan din dilinin güncellenememesi ve dinin istismar edilmesi başlıkları ise dinî sahada çalışanlar için özellikle nelere dikkat edilmeli sorusuna da cevap niteliğindedir. İdris Söylemez de “Yazarı Bilinmeyen Manzum Bir Kırk Hadis Tercümesi” isimli makalesinde Türk-İslâm edebiyatı sahasında kaleme alınan dinî muhtevâlı birçok eserden biri olan kırk hadis tercüme ve şerhlerini ele almaktadır. Makalede kırk hadis türünün özellikleri yanında yazarı ve yazıldığı zamanı tam tespit edilemeyen bir kırk hadis eseri olan “Ehâdîs-i Erba’în”in metinleri tasnif edilerek kısaca tahlilleri yapılmıştır. Bir hadis çalışması olan “Aşırı/Çok Zayıf Hadis: Tarihsel Bir Kavram Analizi” makalesinde ise Fatma Betül Altıntaş, zayıf hadis tanımlamasının ortaya çıkışının tarihi süreci üzerinde durmaktadır. Zayıf hadislerin hasen derecesine çıkabilme imkânı da çalışmada ele alınan konulardandır. Başka bir hadis çalışması ise Hasan Yerkazan’a ait olan “Şemsüddîn el-Kufeyrî ve et-Telvîh Adlı Sahîh-i Buhârî Şerhi” makalesidir. Makalede Yerkazan üzerine en çok şerh bulunan hadis kaynaklarından olan Buhari’nin Şemsüddîn el-Kufeyrî (ö. 831/1427-28) tarafından yapılan ancak tamamı günümüze ulaşamayan el-Kevkebü’s-sârî fî şerhi Sahîhi’l-Buhârî ve et-Telvîh ilâ maʿrifeti’l-Câmiʿi’s-sahîh olarak isimlendirdiği iki ayrı şerhini ele almaktadır. Hakkında fazla bilgi bulunmayan bu şerhin müellifi ve eserin üslup ve yöntem açısından da değerlendirilmesi yapılmaktadır. Sadık Kılıç “Sehâvi ve el-Kasîdetu’n-Nûniyye Adlı Manzûm Tecvid Eseri” isimli makalesinde tecvidle ilgili kaleme alınan ilk çalışma olan Ebû Müzâhim el-Hâkânî’nin el-Kasîdetu’l-Hâkâniyye’si ve Alemüddin Sehâvî’nin (ö. 643), el-Kasîdetu’n-Nûniyye’si üzerinde durmaktadır. Makalede, Kur’ân kıraatinde dikkat edilecek hususlara söz konusu eserler zaviyesinden bakılmaktadır. Dergimizin yılın bu son sayısının da ilim dünyasına katkıda bulunmasını ümid ediyoruz. 2020 yılında Diyanet İlmî Dergi olarak daha fazla indexte taranarak etki alanımızı genişletmeyi hedefl iyoruz.

Dr. Fatma Bayraktar Karahan