Makale

MİNARE

ŞEÂİR

MİNARE

Dünyanın eğriliğine inat dosdoğrudur minare. Bu duruşuyla, tek başına kalsan da istikametten şaşmamayı ve çizgiden ayrılmamayı öğütler. Cismani varlığı taştan olan bu yapı aslında ulvi manalara işaret eder.

Esma CAN

YOLCULUK esnasında çok uzaklardan gözleriniz ilk onu seçer. Arkasını dağlara yaslamış, yeşilliklerin arasında evlerin kaybolduğu bir köyün habercisidir bu endamlı taş minare. Adını belki de oracıkta öğrendiğiniz bu yer size ezelden tanıdık gelir ve ailece dinlenmek, namazınızı eda etmek üzere arabanızı cami kenarına çekersiniz. Bilirsiniz ki burası sizin için emniyetlidir.
Dünyanın eğriliğine inat dosdoğrudur minare. Bu duruşuyla, tek başına kalsan da istikametten şaşmamayı ve çizgiden ayrılmamayı öğütler. Cismani varlığı taştan olan bu yapı aslında ulvi manalara işaret eder. Günde beş kez buradan hayatın gayesi hatırlatılır ve vefat eden kişinin salası yine buradan verilir. Bir de mahyalar vardır; iki minare arasına dizilen gerdanlık. Ramazan ve özel gecelere has ışıklandırılmış güzel sözlerdir ki her yerden okunabilir.
Medine’de inananlara sesini duyurabilmek için dama çıkıp ezan okuyan Hz. Bilal, Mekke fethinde Kâbe’nin üzerinden o yanık sesiyle gönülleri mest eder. İlk minare Mısır-Fustat’taki Amr ibn Al As camisine sonradan ilave edilmek suretiyle ortaya çıkar. Taş, tuğla hatta ahşap olanları vardır ve çoğunlukla 10-40 metre boyunda çokgen şeklinde inşa edilir. İslam ülkelerinin mimari karakterlerine göre tezyinatı, biçimi, malzemesi farklılık gösterebilir. Selçuklu’da daha kalın ve güdük iken Osmanlıda daha ince ve zariftir. Mimar Sinan’ın elinde ise en estetik hâline kavuşur. Minare ve şerefe sayısı da belli bir kaideye göredir. Mahalle camilerinin minaresi daha kısa tutulurken, yüksek yapıların arasında kaybolmasın diye şehirdekiler daha uzundur.
Hz. Bilal’in makamı sayılan minare, tercihini hak ve hakikatten yana yapmış olan İslam beldelerinin ortak unsurlarındandır. Asalet ve vakarı hatırlatır. Bizden bir parçadır, bize aittir. Yokluğu ise gurbet demektir, yalnızlık demektir.