Makale

Eş Olarak Hz. Muhammed

Eş Olarak
Hz. Muhammed

Yard. Doç. Dr. Öznur Özdoğan • Ankara Ü. İlahiyat Fakültesi

Kendilerinde huzur bulmanız için, kendi türünüzden eşler yaratması ve böylece aranızda derin bir sevgi ve şefkat varetmesi de Allah’ın varlığının delillerindendir. Bunda kuşkusuz düşünen insanlar için çıkarılması gereken dersler vardır." (Rum, 2i)
Hz. Muhammed bu ayetin içeriği olan ruh birlikteliğini yaşamıştır ve ailenin bir huzur yeri olduğunu belirterek. "En hayırlınız ailesi için hayırlı olandır, bana gelince, ben ailesi için en hayırlı olanınızım ifadesini dile getirmiştir. Enes b. Mâlik "ailesine Resulullah kadar şefkatli birini görmedim" demiştir.
Hz. Peygamber, hemşehrileri arasında iffetli, şerefli ve namuslu bir şahsiyet olarak tanınmaktadır. 25 yaşında iken, kendisinden yaşça büyük ve iki defa evlenip dul kalmış olan Hz. Hatice ile evlenmiş; onunla 25 yıl mutlu bir hayat geçirmiştir. Hz. Muhammed’in, Hz. Hatice ile beraberliğinde göze çarpan en önemli nokta, sıcak bir dostluk ve arkadaşlıktır. Hz. Hatice’nin vefat ettiği yılın, Hz. Peygamberin en çok üzüldüğü yıl "Hüzün Yılı" olarak anıldığını görmekteyiz. Hz. Muhammed onun sağlığında başka bir evlilik yapmamıştır. Hâlbuki o dönemin örf ve adetleri çok kadınla evliliğe uygundu. Hz. Hatice’nin vefatından sonra ona duyduğu yüksek sevgi ve saygı nedeniyle, yaklaşık 2,5 yıl yalnız ve bekâr olarak yaşadıktan sonra Şevde bint Zem’a ile evlenmiştir.
Kur’an-ı Kerim’de Yaradanımız, "Allah’ın Rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba ve katı yürekli olsaydın insanlar etrafından dağılıp giderlerdi"(Âl-i İmran, 159) diyerek Hz Muhammed’i övmüş ve bizlere örnek göstermiştir. Aile içinde insanlar birbirlerine en yakın iletişimleri yaşarlar ve bu yakın iletişimde yumuşak huylu olmak, barış dolu, huzurlu bir aile hayatı için son derece önemlidir.
Hz. Muhammed’in özelliği söylediklerini yaşayan bir insan olmasıdır; "Faydasız ilimden Sana sığınırım" diyerek uygulamadığı, hayatına yansıtmadığı bilginin, yeterince önemli olmadığını vurgulamıştır.
Hayatın her alanında olduğu gibi aile hayatında da güven en önemli değerdir. Hz. Muhammed daha çocukluğunda hayatına yansıyan bir değer olan el-Emin ismiyle; güvenilir insan niteliğiyle, hayatındaki insanlara yüksek mutluluklar yaşatmıştır.
Hz. Muhammed bir insanla tokalaştığında önce karşı tarafın elini çekmesini beklemekte, sonra kendisi elini çekmekteydi. Burada karşısındakine şöyle muhteşem bir mesaj vermekteydi; sen beni bırakmadığın sürece ben her zaman senin yanındayım. Hayatında nice güzellikler sergileyen Hz. Muhammed’in insan ilişkilerindeki sorumluluk boyutuna verdiği bu önem özel hayatına da yansımıştır.
ilk vahiy aldığı zaman, içinde bulunduğu sıkıntılı durumu eşi ile paylaşmıştır. Hz. Hatice de hem kendisini teselli etmiş ve hem de onu konuya kesin çözüm bulacak ve doğru teşhis koyacak kişiye, Varaka b. Nevfel’e yönlendirmiştir. Bu olay Hz. Hatice’nin dirayetini, soğukkanlılığını ve isabetli karar verme yeteneğini ve eşine olan sonsuz güvenini mükemmel bir şekilde ortaya koymaktadır.
Hz. Peygamber evinde, zamanının bir kısmını ibadete, bir kısmını ailesine, diğer kısmını da kendisine olmak üzere üçe ayırırdı. Hz. Muhammed, insanlara, bildiğini anlatacağı ilk kişilerin aile fertleri olduğunu sergilemiştir. O, kendisine gelen heyetlere "ailenize dönün ve onlarla paylaşın, derdi. Onun bu yönünden en fazla faydalanan, eşi Hz. Ayşe olmuştur.
Hz. Peygamber çeşitli vesilelerle erkeklerin kadınlar üzerinde, kadınların da erkekler üzerinde hakları bulunduğunu söylemiştir. Kadınlar hakkında Allah’tan korkulmasını, onlara haksızlık yapılmamasını isteyerek Veda Hutbesinde "Ey insanlar! Sizin kadınlar üzerinde birtakım haklarınız vardır. Onlar sizin haklarınıza özen göstermelidirler. Onların da sizin üzerinizde hakları vardır. Onlara karşı iyi davranınız. Eşlerinize şefkatle muamele ediniz..." demiştir.
Hz. Muhammed eşinin yaptığı bir işte ona hem yardım etmiş, hem de çalışma hayatında onu desteklemiştir. Eşinin yeteneklerini yaşamasına ve geliştirmesine katkıda bulunmuştur.
Aile hayatında huzuru sağlayan diğer bir önemli nokta da, eşlerin birbirlerine karşı gösterecekleri sevgi ve saygıdır. Hz. Muhammed birçok sözünde bunu dile getirmektedir:
"Size eşinize iyi davranmanızı tavsiye ediyorum..."
"Bir kimse eşine kin beslemesin, onun bir huyunu beğenmezse başka huyunu beğenir".
İnsan toplumlarının en küçük ünitesi olan aile hayatının mutlu, huzurlu ve sevgi dolu olmasının, toplumsal barışı ve huzuru sağlayacağı gerçeği en güzel örnekleriyle Hz. Muhammed’in hayatında görülmektedir.