Makale

Din Eğitimi Dairesi Başkanı Şükrü ÖZTÜRK Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından verilen Din Eğitimi hizmetlerini arkadaşımız A. Baki İŞCAN' a anlattı.

RÖPORTAJ:

Din Eğitimi Dairesi Başkanı Şükrü ÖZTÜRK Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından verilen Din Eğitimi hizmetlerini arkadaşımız A. Baki İŞCAN’ a anlattı.

Din Eğitimi Dairesi Başkanı
ŞÜKRÜ ÖZTÜRK:
" 1.1.1993 tarihi itibariyle. Başkanlığımıza bağlı Kur’an Kursu sayısı 4557’ dir."

■ Sayın hocam, eğitimin insan hayatındaki öneminden bahseder misiniz?
□ Bilgi çağına giren dünyamızda milletimizin de müreffeh bir hayat seviyesine ulaşması ve lâyık olduğu yeri alabilmesi, fertlerin kişiliklerini geliştirerek gerekli bilgi ve beceri ile donatılması sayesinde olacaktır.
Bütün bunların eğitim yolu ile yapılabileceği gö- zönüne alınırsa, insan hayatında eğitimin önemi, beşikten mezara kadar ilim öğrenmenin gerekliliği kendiliğinden ortaya çıkmaktadır.
■ Peki efendim, genel eğitim çerçevesinde din eğitiminin insan ve toplum hayatına ne gibi etkisi vardır?
□ Din motifi, insanda fıtrî bir unsurdur. Dolayısıyla din, toplumlar için zarurî bir ihtiyaç ve vazgeçilemez değerler bütünüdür. Zira insan fıtratına yerleşmiş olan, ferdin ve toplumun düşünce yaşayışına önemli ölçüde tesir eden din duygusunun millet bütünlüğünü sağlamada, insanlar arasında karşılıklı sevgi ve saygı ilkesini yerleştirmede ve karşılıklı haklara hürmetteki rolü aklı başında olan herkes tarafından bilinen bir gerçektir.
Toplum yararına olduğu tartışma götürmez bir gerçek olan din eğitimi, bu meyanda fonksiyonlarını icra edebilmesi için birtakım müesseselerin varlığına ihtiyaç göstermektedir. Zira müesseseleşmemiş hiç bir düşünce ve olgu fonksiyonunu icra edemez. Fonksiyonunu icra edemeyen bir şeyin de varlığından bahsedilemez.
Ülkemizde de mensup olduğumuz dinin fonksiyonlarını icra edebilmesini sağlamak üzere, kurulmuş olan müessese "Diyanet İşleri Başkanlığadır. Toplumun ihtiyaç duyduğu ve hassasiyetle üzerinde durduğu din eğitimi hizmetlerinin ifasında, milli birlik ve bütünlüğün sağlanmasında, manevî ve ahlâkî değerlerin korunup yaşanmasında Diyanet İşleri Başkanlığı’nın sunduğu din eğitiminin büyük ve birleştirici rolü inkâr edilemez.
■ Türkiye’de Başkanlığımıza bağlı Kur’an kursu sayısı ne kadardır? Bu kurslarda eğitim veren kaç Kur’an kursu öğreticisi vardır?
□ Türkiye’de Diyanet işleri Başkanlığına bağlı Kur’an kursu sayısı 1.1.1993 tarihi itibarı ile 4557’dir. Bu kurslarda 2335 erkek, 2694 bayan olmak üzere toplam 5029 Kur’an kursu öğreticisi ders vermektedir.
■ Bu sayılar ihtiyaca cevap veriyor mu?
□ İnsanlara huzur, gönül rahatlığı ve manevî değerlere sahip çıkmasını öğreten, imkanlar nisbetinde en iyi hizmeti sunmayı gaye edinen Kur’an kurslarımız sayı ve fizikî durum açısından yeterli seviyeye ulaşamamıştır. 1992-1993 öğretim yılı itibariyle de 170.000’i aşan Kur’an kursu öğrencisi ile hizmet veren öğretici sayısı karşılaştırıldığında; yaklaşık öğretici başına 40 öğrenci düştüğü görülecektir ki, bu sayı da öğretici mevcudunun yetersizliğini ortaya koymaktadır.
■ Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yürütülen eğitim hizmetlerinden bahseder misiniz?
□ Diyanet İşleri Başkanlığının ifa ettiği yaygın eğitim hizmetlerine, halka açık konferanslar, okul çocukları için yaz kursları, basılı, sesli ve görüntülü yayın faaliyetleri, halk tarafından sorulan dinî soruların cevaplandırılması, ceza ve tutukevlerindeki ir- şad hizmetlerini sayabiliriz. Ayrıca Başkanlığın sunduğu yaygın din eğitimi faaliyetleri dışında yoğun din eğitimi faaliyetleri; camilerde yürütülen yaygın öğretim, Kur’an kurslarında yürütülen eğitim öğretim, Diyanet Eğitim Merkezlerinde yürütülen hizmet öncesi ve hizmetiçi eğitim kursları bu hizmetler arasında yer almaktadır.
■ Gerek toplum, gerekse ferdî eğitimde camilerimizin yeri nedir? Etkisi ne ölçüdedir?
□ Camiler, ibadet yeri olma özelliği yanında, din eğitiminin temel konuları olan; iman, ahlâk gibi insanın ruhen ve bedenen işlendiği, işçi ile patronun, amir ile memurun yanyana durduğu, dargınların barışıp, stresten bunalan ruhların huzur bulduğu, bir bakıma halk eğitiminin en geniş biçimde yapıldığı, toplu eğitim merkezlerinin başında gelmektedir. Toplumun dinî ihtiyaçlarının karşılanmasında, birlik ve bareberliğin pekiştirilme- sinde ve insanların birbir- leriyle kaynaşmasında camiler müstesna bir fonksiyon icra etmektedir. Bilindiği gibi ülkemizin bütün yerleşim birimlerine yayılan ve topluma etkin din hizmeti vermek durumunda olan Diyanet İşleri Başkanlığının hizmet alanlarının tamamına yakınını camiler oluşturmaktadır.
Bugün camilerimiz; cuma ve bayram hutbeleri, vaazlar, Kur’an-ı Kerim ve dinî bilgiler öğretimi ile toplum için yaygın din eğitimi kurumlarının başında gelmektedir. Toplumumuzun içinde bulunduğu ruhî, manevî ve ahlâkî bunalımlar ortamında, hutbe ve vaazların önemi günden güne artmaktadır. Zira hutbeler ve vaazlarla kitleler uyarılmakta, insanların kalp ve kafa gözleri açılmakta, inanç - fikir dünyasına açılan pencereleri aralanmaktadır. İnançlı kişilerin, hayra, iyiye, doğruya, güzele, fazilete, karşılıklı sevgi, saygı ve güven ortamına sevkedilmeleri, hutbe ve vaazların manevî etkinliği ile kolayca sağlanabilmektedir. Bu nedenlerle camilere ve camilerde verilen din hizmetlerine gereken önemin verilmesi zarureti aşikârdır.
■ Başkanlığımızca yürütülen eğitim faaliyetlerinin daha da artırılarak, verimli hale getirilmesi için neler yapılması gerekmektedir?
□ Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ifa etmekte olduğu bütün eğitim hizmetlerinin, arzu edilen hedeflere yönelik ve maksatlara uygun, etkili ve verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için;
1) İyi bir plânlama ve organizasyon yanında, Başkanlığa sağlanan imkanlara ve mevcut elemanlarının nitelik ve nicelik yönünden elverişli ve yeterli olmasına bağlıdır. Yeterli sayıda ve arzu edilen vasıfta elemanların yetiştirilmesi şarttır.
2) Dinî ve millî hayatımız bakımından, halkımızın din eğitimi için fevkalâde önemli bir fonksiyonu bulunan cami hizmetleri içerisinde eğitici rolü olan hutbe ve vaazların daha etkin ve faydalı hale getirilmesi gerekmektedir.
3) Kur’an kurslarındaki eğitim ve öğretimin, günümüzün gelişen ve değişen şartlan ve ihtiyaçları gözö- nünde bulundurularak yeniden ele alınması ve geliştirilmesinde fayda vardır.
4) Büyük insan kitlelerine hitap ederek yaygın din eğitiminde büyük bir fonksiyona sahip olan din görevlileri, hızla değişen toplumun dinî ihtiyaçlarını çağın şartlarına uygun olarak karşılayabilmede belli bir seviyeyi yakalamak zorundadır. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın tüm hizmet alanlarında görev alacak ve halen görev ifa etmekte olan personelin, hizmet öncesi ve hizmetiçi eğitim kursları yoluyla, nitelik yönünden daha verimli ve faydalı hizmetler verecek hale getirilmesi, bunun için de hizmetiçi eğitime gerekli ödeneğin mutlaka temin edilmesinde zaruret vardır.

HADİSLERDE EĞİTİM VE ÖĞRETİM

" Yalnız iki insan gıpta edilmeğe değer. Bunlar da: Allah’ın kendisine Ihsan buyurduğu malı hak uğrunda sarf ve in faka muvaffak olan kimse ile, Allah’ın kendisine vermiş olduğu ilim ve hikmetle hükmeden ve onu halka öğreten adamdır."
(Buharl ve Müslim rivayet ediyor) (Riyazû’s Salihln C.3, Hadis no: 1406)

" Her kim ilim tahsili için bir yola giderse, bu yüzden Allah Teala ona, Cennet’e girecek yolu kolaylaştırır."
(Milsiim rivayet ediyor) (R.Salihin C.3, Hadis no: 1410)

"ilim tahsili için sefere çıkan kimse, evine dönünceye kadar Allah yolundadır."
(Tlrmizi rivayet ediyor) (R. Salihin C.3-, Hadis no: 1414)

"Allah Teala ve melekleri, gökler ve yer halkı, hatta yuvasındaki karınca ve (denizlerdeki) balıklara varıncaya kadar herşey; insanlara hayır ve iyilikleri talim edenler üzerine rahmet, istiğfar ve dua ederler."
(Tlrmizi rivayet ediyor) (R. Salihin C.3, Hadis no: 1416)

" Bir âlimin âbid üzerine üstünlüğü, Ay’ın djğer yıldızlara üstünlüğü gibidir.
Âlimler, nebilerin varisleridir. Peygamberler, ne bir altın ve ne de bir gümüş miras bırakmamışlar, ancak ilmi miras bırakmışlardır. İşte o mirasa konan, sonsuz bir haz ve nasib almış demektir."
(Ebu Davud ve Tirmizi rivayet ediyor) (R. Salihin C.3, Hadis no: 1417)