Makale

HİZMETİÇİ EĞİTİM MERKEZLERİ İÇERİSİNDE HASEKİ EĞİTİM MERKEZİNİN YERİ

HİZMETİÇİ EĞİTİM MERKEZLERİ İÇERİSİNDE HASEKİ EĞİTİM MERKEZİNİN YERİ

Dr. Durak Pusmaz
Haseki Eğitim Merkezi Müdürü

Diyanet İşleri Başkanlığı 1970’li yıllardan itibaren hizmetiçi eğitim faaliyetlerine büyük önem vermiştir. Bunun için muhtelif yerlerde eğitim merkezleri açmıştır. Biz bunlar içerisinde İstanbul-Haseki Eğitim Merkezinin faaliyetleri üzerinde durmak istiyoruz.
Haseki Eğitim Merkezi 20 Ocak 1976 yılında açılmıştır.
Amacı-, Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatında çalışan dînî hizmet personelinin meslekî bakımdan daha iyi yetişmesini sağlamak, verimliliklerini artırmak, daha ileri görevlere hazırlamak ve başta Kur’an-ı Kerim olmak üzere tefsir, hadis, fıkıh gibi temel dini kaynaklara doğrudan başvurma yeteneğini elde etmelerini temin etmek, böylece dini konularda toplumumuzun ihtiyacına cevap verecek nitelikte mütehassıs elemanları, yüksek seviyede din alimlerini yetiştirmektir.
Haseki Eğitim Merkezimizde açıldığı andan itibaren iki değişik hizmet içi eğitim faaliyeti sürdürülmektedir:
a- Müftü ve Vâizler İhtisas Programı
Bu proğrama; Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatında dinî yüksek tahsil yapmış bulunanlardan görev yapmakta olan müftü, vaiz ve diğer din görevlileri arasında yapılan seçme imtihanını kazanan personel alınır. Müddeti iki buçuk senedir.
İlk 10 ayında sadece Arap dili ve grameri üzerinde durulur. Sarf Nahiv dersleri ile Arapçayı pratik olarak konuşmaya yönelik Muhadese dersleri verilir. Ayrıca Belagat yani Beyan, Meâni ve Bedî’ dersleri okutulur. Bu dönemin sonunda kursiyerler arapça olarak takrir edilen dersleri anlayacak ve kendi meramlarını arapça olarak anlatabilecek bir seviyeye gelirler.
Kalan 20 aylık dönemde Tefsir, Tefsir Usûlü, Hadis, Hadis Usûlü, Fıkıh, Fıkıh Usûlü, Ferâiz, Aka- id gibi temel İslâmî ilimler üzerinde durulur. Bu dönemde dersler Arapça olarak takrir edilir, imtihanlar arapça yapılır. Eğitim Merkezimizdeki çalışma temposu gerçekten çok yoğun ve yorucudur. Sabah saat 8 den öğle 13 e kadar ders yapılır, Öğleden sonra saat 16 ya kadar da mecbûrî mütala yapılır. Mütalaa saatlerinde kursiyerler o gün görülen dersleri tekrar ederler, bir sonraki günün derslerini hazırlarlar. Eğitim ve öğretim sene boyunca devam eder. Sömestr ve yaz tatili yoktur. Senede sadece bir ay tatil yapılır. Kurs müddetince her üç ayda bir imtihan yapılır. İmtihanda 100 üzerinden 60’ın altında puan alanlar eski görevlerine iade edilirler.
Bu programdan şimdiye kadar 9 dönem kursiyer mezun olmuştur. Sayıları 313’dür.

2- Aşere-Takrib ve Tayyibe İhtisas Programı.
Bu proğrama yine Diyanet İşleri Başkanlığında görevli bulunan dînî hizmet personelinden hafızlığı tam ve kuvvetli olan, dersleri takip edecek kadar Arapça bilen, en az İmam Hatip Lisesi mezunu veya yüksek okul mezunu olup edâ ve sedası düzgün olanlar imtihanla alınır. Bu proğramın müddeti üç yıldır. Bu Uç yıllık müddetin ilk senesinde; Aşere Tariki üzere
Kur’ân-ı Kerim baştan sona kadar okunur. Aşere Tariki’nde senedleri Resûllah (S.A.S)’e ulaşan on imamın kıraatleri ikişer ravisinin rivayetleriyle beraber okutulur. Bu dönemde başlıca Zübdetü’l-İrfân ve onun şerhi olan UmdetüTHallân isimli eserlerden yararlanılır.
Aşere Tariki’nin bitiminden sonra iki sene müddetle İthâfu Fu- dalâiTBeşer isimli eser esas alınarak Takrib Tariki okunur. Bu daha teferruatlıdır On imamın ikişer ravilerinin râvilerine âit tariklere de yer verilir. İmam Cezeri’nin
Kur’ân’ın bütün vücûhatını ihtiva eden Tayyibe isimli manzum eseri de bu dönem içerisinde okutulur.
Böylece Kursiyerler üç senelik müddet içerisinde Kur’ân-ı Kerim’in kıraat farkları üzerinde ihtisas yapmış olurlar.
Bugün kıraat denince hemen iki tarik anlaşılır.
1- İstanbul Tariki. 2- Mısır Tariki
Eğitim Merkezimizde her iki tarik de okutulmaktadır.
İstanbul Tariki’ni memleketimizin güzide kur- rasından
Reîsü’lkurra Abdurrahman Gürses ve asistanları, Mısır Tarikim ise Yine memleketimizin güzide kurra- sından Mahmut Sarıcaoğlu okutmaktadır.
Başkanlıkta; Eğitim Merkezleri Kur’ân-ı Kerim öğretmenliği, Mushafları inceleme Kurulu üyeliği gibi bazı üst görevlere gelebilmek için Aşere-Takrib ve Tayyibe İhtisas Kursunu bitirmek şarttır.
Kursiyerler kursun bitiminde icazet alırlar. Şu ana kadar bu bölümden beş dönem, toplam 113 kursiyer mezun olmuştur.
Eğitim Merkezimizde Diyanet İşleri Başkanlığımız tarafından bu bölümün açılmasının amacı, kıraat ilmini yaşatmak ve yaymaktır.
Kıraat İlmi: Kur’ân-ı Kerimi, bu sahada ümmetin otorite kabul ettiği ve kıraatleri bize tevatürle ulaşan değişik kıraat imamlarına göre okumaktır.
Memleketimizde bu ilmi bilenlerin sayısı gün geçtikçe azalmakta, Hakkın rahmetine kavuşarak bu dünyadan göçenlerin yerlerine yenisi gelmemekte idi. Öyle ki bun- lann sayısı gerçekten parmakla gösterilebilecek kadar azalmıştı. Diyanet İşleri Başkanlığımız Haseki Eğitim Merkezi’mizde böyle bir programı başlatmak sûretiyle bu ilmin ihyasına ve yayılmasına büyük hizmet etmiştir. Bunu başlatanlardan ve devam ettirenlerden Allah razı olsun, diyoruz.
İslam alimleri Kur’ân ilmini başlıca iki kısma ayırmışlardır:
1- Tefsir İlmi. 2- Kıraat İlmi.
Tefsir İlmi dinimizin temeli, esası yüce kitabımız Kur’ân-ı Kerimin manasını anlamaya yöneliktir.
Kıraat İimi ise, Kur’ân-ı Kerimin kıraatini Resûlullah (S.A.S) den işitildiği şekilde muhafaza etmeye yöneliktir.
Kur’ân-ı Kerim’in manasını anlamak ve yüce Peygamberimizden işitildiği şekilde okunmasını muhafaza etmek dinimizde en öhde gelen meselelerden kabul edilmiştir. Bunun için medreseler, "Dâru’J- Huffâz" ve "Dâru’l-Kurrâ’ 1ar açılmıştır. Dâru’l-Huffaz’lar Kur’ân- ı Kerimin okunmasının öğrenildiği ve ezberlendiği yerlerdir. Dâru’l- Kurrâ’lar ise bunun fevkinde olup Kıraat İlminin okutulduğu ve öğretildiği yerlerdir.
Haseki Eğitim Merkezinde her iki sahaya yönelik eğitim faaliyetleri sürdürülmektedir.