Makale

SELAHATTİN KAYA: Camiler, İslâm'ın yüceliğini en açık bir şekilde temsil eden kutsal mekanlardır

RÖPORTAJ:

SELAHATTİN KAYA: "Camiler, İslâm’ın yüceliğini en açık bir şekilde temsil eden kutsal mekanlardır”


■ Sayın Hocam, İstanbul Müftüsü olarak Camiler Haftası hakkında görüşlerinizi almak istiyoruz. Yani, "bu hafta" müftülüğümüze ve camilerimize ne gibi olumlu şeyler kazandırıyor?
□ Camilerimize ilgiyi artırmak, yılda bir kere de olsun camilemizin problemlerini gözler önüne sermek, yapılacak işleri yeniden hatırlama ve planlamak bakımından bu hafta son derece yararlı olmaktadır. Özellikle cami görevlileri ile cemaat arasında son derece sıcak ve samimi diyalog kurularak camiler tabiri mahsusu ile tepeden tırnağa gözden geçirilmekte, eksiklikleri giderilmekte, küçük onarımları yaptırılmakta, çevredeki otlar temizlenmekte ve böyle bir bakım ve temizliğe tabi tutulmaktadır. Bu yönleri ile bu hafta kanaatimizce çok faydalı olmaktadır.
■ Siz Türkiye’mizin en çok tarihî camisi olan büyük bir şehrin müftüsü olarak görev yapmaktasınız. Bu tarihî camilerimizin cemaat üzerinde ne gibi etkileri vardır?
□ Soruda da belirttiğiniz gibi, İstanbul tarihî eserler ve camiler bakımından yurdumuzun, hatta Islâm Âleminin en zengin şehri durumundadır. Böyle bir şehirde görev yaptığım için Allah Tealâya şükrediyorum. Bu eserleri bizlere emanet olarak bırakan ecdadımıza ve büyük padişahlarımıza dualar ediyorum. Bu camilerimiz Islâm Medeniyetinin en muhteşem eserleri olup, aynı zamanda Islâm’ın yüceliğini müşahhas bir şekilde temsil eden kutsal mekanlardır." Dost, düşman hepsi bu mabetlere girdiği zaman bunların ihtişamı karşısında büyük saygı duymaktadırlar. Bu mâbetler Islâma saygıyı belirttiği gibi, mimarî tarzı, estetiği, ihtiva ettiği güzelliklerle de Türk Islâm medeniyetinin en güzel numûnelerini’temsil etmektedirler. Yapılmakta olan ve bu tarihî eserlerimizi kopya olarak ele alan yeni camilerimiz birbiri ile mukayese edildiği zaman, bu eserlerin erişilmez- liği ve kopya edilemez olduğu bir kere daha ortaya çıkmaktadır.
■ Turistler tarihî camilerimize ne ölçüde ilgi duyuyorlar? Sizin veya turistlerin karşılaştıkları güçlükler var mıdır, çözüm yolları nelerdir?
□ İstanbul’a gelen bütün turistler özellikle Sultanahmet ve Süleymaniye camilerini ziyaret etmektedirler. Hemen hepsinin de ziyaret esnasında yüzlerinde okunan ifade, bu eserlerimize karşı büyük hayranlık duymalarıdır. Bazıları bunu şöyle dile getirmektedir: “Bu mabetlerin bize verdiği huzuru ve iç aydınlığını başka bir yerde ve mabette bulmamız mümkün değildir."
Bu arada şunu ifade etmek isterim; Turistleri gezdiren ve camilerimiz hakkında bilgi veren rehberler bu mabetlerimizi gereği gibi tanıtamamakta, bazen de eksik ve yanlış bilgi vermektedirler. Bu husus, rehberlerimizin Islâm Dinini iyi bilememekten ve cami mimarisi hakkında yeterli bilgiye sahip olmamaktan doğmaktadır.
Bunun çözümü; Başkanlığımızın bu gibi camilerde özel kadro bulundurmak suretiyle, cami ziyaretlerini turistlere kendi elemanlarımız vasıtası ile yaptırmasıdır. Böylece cami ve Islâm Dini hakkında turiste doğru ve sağlıklı bilgi verilmiş, İslâmiyet bütün güzellikleriyle tanıtılmış olur.
■ Tarihî camilerimizin balam, onarım ve restorasyonu hakkında bilgi verir misiniz?
□ Bu sorunuzla büyük bir probleme parmak basmış oluyorsunuz. Bildiğiniz gibi bu eserlerimizin tamir ve restorasyonu başlı başına bir iş durumundadır. Zaman zaman Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce bu camilerimiz, bakım ve restorasyona alınır. Fakat bu restorasyonlar yıllar boyu sürüp gider. Ecdadımızın yedi yılda tamamını meydana getirdiği bu eserlerin restorasyonu, inşasından daha uzun sürmektedir. En son örneği Şehzade- başı Camii’nin restorasyonudur. Beş yıl önce başlanan bu restorasyon halen devam etmektedir. Cami ibadete kapalı durmaktadır. Ne zaman biteceği ise bilinmemektedir. Cemaat tedirgin olmaktadır.
Restorasyonların niçin uzadığı hakkında sorulan sorulara ise değişmez cevap şu oluyor: "Tesisatımız yok, yeterli mütahassıs eleman bulunamamaktadır." Bu gibi beylik cevaplarla konu geçiştirilmektedir.
■ Camilerimizde cemaate ve turistlere yönelik ne gibi hizmetler yapılabilir?
□ Önce kendi cemaatimize yönelik neler yapılabilir sorusuna cevap vermek istiyorum. Şu muhakkak ki, cemaatimiz her yönü ile yetiştirilmeye muhtaç. Cemaatimizin dinî yönden eksiği çok fazla, gerek kıraat yönünden gerekse dinî bilgiler yönünden eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir.
Bunun için her camimizin yanında bir sohbet odası veya bir dershane ya da bir kütüphane mutlaka lazımdır. İmamımız bir öğretmen gibi her yaştaki cemaati yetiştirmek, olgunlaştırmak ve İslâmî kültür yönünden zenginleştirmek mecburiyetindedir. Bu yolda faaliyet gösteren ve çok iyi netice alan görevlilerimiz mevcuttur. Bu görevlilerimizin taltifi yanında henüz bu işlere başla- yamamış görevlilerimizi de yönlendirip, en kısa zamanda bu faaliyete başlarken görevlimizi eğitmek ve yapacağı faaliyeti kendisine anlatmak lüzumludur.
Turistlere gelince, turistlere yapabileceğimiz en iyi faaliyet camilerimize gelen bu misafirleri memnun bırakmak, başta Islâm’ın toleransı, temizliği ve Islâm Dini’nin inanç sistemi ve ibadetlerindeki sadeliği ve güzelliği münasip bir lisanla onlara anlatabilmek, onları gerek mabet yönüyle gerek İslâmî temsil eden görevliler yönüyle, müsbet intibalar edindirerek memleketimizden ayrılmalarını sağlamak gerekir. Bu sadece din görevlileri için değil, turistlerle muhatap olan her kuruluş ve şahıs için geçerlidir.