Makale

TÜRKİYE YAZARLAR ANSİKLOPEDİSİ'NİN YENİ BASKISI ÇIKTI

Kitap Tanıtımı

Mehmet Erdoğan

TÜRKİYE YAZARLAR
ANSİKLOPEDİSİ’NİN
YENİ BASKISI ÇIKTI

İhsan Işık tarafından hazırlanan Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi’nin genişletilmiş yeni baskısı çıktı. 3 cilt hâlinde yayımlanan yeni baskıda 5786 yazar tanıtılmaktadır. Bu baskıda yazar bilgileri güncelleştirildiği gibi edebiyatçı yazarların yanı sıra tarih, felsefe, sosyoloji, ilâhiyat, siyaset bilimi, sanat tarihi, ekonomi tarihi gibi sosyal bilimlerin hemen bütün alanlarında eser sahibi binlerce bilim adamı hakkında da bilgiler verilmiştir. Yazarların sadece öz geçmiş bilgileriyle yetinilmeyerek haklarında eleştirmenlerin, başka yazarların yaptığı değerlendirmelere yer verilerek, her biri için ayrı ayrı kaynakçalar eklenmiştir. Ayrıca ansiklopediye yazarların doğum-ölüm günlerini gösterir liste, edebiyat ve kültür-sanat ödülleri ile Türk dünyası yazarları bölümü eklenmiştir. Sonunda da zengin bir genel kaynakça yer almaktadır.
Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi’nde tarih dilimi itibariyle 20. ve 21. yüzyılda edebiyat (dil, şiir, hikâye, roman, tiyatro, deneme, çocuk edebiyatı, eleştiri, anı, edebiyat araştırma ve incelemesi vs.) ve sosyal bilimler (din, tarih, felsefe, sosyoloji, siyaset, ekonomi, sanat tarihi, müzik, resim vs.) branşlarında eser veren bilim adamları ile gazeteci- yazarlar esas alınmıştır. Ancak, öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınarak Türk edebiyatının eski yüzyıllardaki ünlü temsilcileri (Fuzulî, Nedim, Şeyh Galip, Yunus Emre, Karacaoğlan, Ziya Paşa vs.) de eklenmiştir.
Ansiklopedi, Türkiye’nin birikimlerini mümkün ölçüde görmek isteyen bir çalışmadır. Bu sebeple yazarlar, siyasî ve felsefî görüşleriyle değil de telif eserleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Anadolu’nun çeşitli köşelerinde değerli eserler verdiği hâlde sesini du- yuramamış çok sayıda edebiyat ve bilim erbabı hakkında bilgi verilmiş olması ansiklopedinin önemini artırmaktadır. Yani büyük şehirlerin dışında kalan bilim ve kültür hayatımız da gün ışığına çıkarılmaktadır.
Ansiklopedinin dikkate değer bir tarafı da araştırmacının, yazarlar hakkında kendi görüşünü ortaya koymak yerine daha nesnel bir yöntem olan üçüncü kişilerden, eleştirmenlerden veya başka yazarların değerlendirmelerinden aktarmalar yapmış olmasıdır. Böylelikle hem tarafsızlık korunmaya çalışılmış, hem de bu yazarların edebiyat ve bilim dünyasında nasıl görülüp kabul edildiklerine ilişkin tanıklıklara başvurulmuştur. Bu yöntemle yazarların daha doğru anlaşılmasına yardımcı olunmuştur. Sonuçta yazarlar hakkında daha geniş bilgi ihtiyacı duyanlara bu bölümle kaynaklar gösterme yoluna gidilmiştir. Bir başka deyişle, araştırmacılar için her yazara bir kaynakça oluşturma çabası gösterilmiştir. İsteyen araştırmacı, daha kısa zamanda daha geniş bilgileri edinme yolunu bulmuş olacaktır.
Yine Türkiye Yazarlar Ansiklopedi- si’nin bir başka özelliği, içindekiler kısmında biyografilerin yer aldığı sayfalar belirtildiği gibi takma adları, soyadları, ön adlarıyla bilinenlerin daha kolay bulunması için sık sık atıflar yapılmıştır. Türkiye Türkçesi ile eser vermiş yazarların biyografileri ana gövdede, Türk lehçeleri ile yazanların özgeçmiş bilgileri ek bölümde verilmiş; her iki bölüm kendi içinde alfabetik sıralamaya tâbi tutulmuştur.
Ansiklopedide üç ayrı ek bölüm vardır:
1. Türk dünyası yazarları özel bölümü. Bu bölüme Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Balkar- ya, Gagauzya, Özerk Cumhuriyeti, Baş- kurdistan, Tuva, İran, Çin gibi Orta Asya, Kafkasya gibi çeşitli Asya ülkelerinde yaşayan Türk-şair ve yazarlar alınmıştır. Bu ülkelerde doğmuş olsalar da Türkiye Türkçesi ile eser vermiş olanlar, zaten Türkiye’de ikamet ederek edebiyat ve bilimsel çalışmalarını Türkiye’de sürdürenler ile eserlerini Türkiye Türkçesi ile vermiş olanlar ve çeşitli Avrupa ülkeleri ile Kıbrıs ve Kerkük’te yaşayanlar, ansiklopedinin ana bölümünde yer almıştır. Ansiklopedinin bütününde, Türkiye dışındaki bölgelerde yaşayan Türk dünyası yazarlarının sayısı 500 civarındadır ve edebiyat tarihimiz açısından önemli bir malzemedir.
2. Doğum ve Ölüm günleri. Edebiyat ve düşünce hayatımıza büyük hizmetlerde bulunmuş yazarlarımızın anma günlerine yardımcı olsun diye ansiklopedinin sonuna ayrı ayrı doğum günleri ve ölüm günleri bölümleri eklenmiştir.
3. Edebiyat ve kültür-sanat ödülleri. 197 kuruluşun Türkçe eser veren yazarlara verdiği ödüller listesinin yer aldığı bu bölümde, Cumhuriyet tarihi boyunca edebiyatçı, düşünür ve bilim adamlarımız için şimdiye kadar hangi ödüller düzenlendi; bu ödüllere kimler, hangi kuruluşlar tarafından ve hangi eserleriyle layık görüldü, sorularının geniş bir cevabını bulmak mümkündür. Öyle sanıyoruz ki bu liste, ülkemizdeki ödüller hakkında en ayrıntılı bilgileri veren en derli toplu listedir.