Makale

VEFALI EMANETÇİLER: BEBEK ARABALARI

VEFALI EMANETÇİLER: BEBEK ARABALARI

Süreyya Merİç

Tarih 1733’ü göstermektedir. İngiltere’de Devonshire Dükü, çocukları için taşınabilir bir sandalye yaptırmaya karar verir. Bunun için sanatçı William Kent’le görüşür. Kent’in tasarladığı bebek arabası aslında günümüzdeki haleflerinden oldukça farklıdır. Yetişkinler için kullanılagelen taşıma vagonlarının küçük bir kopyası yapılmıştır. Bu kücük vagonları çekmek için ise ebatlarına uygun olarak da midilli yahut eşeklerden yararlanılır. Bu hâliyle bebek arabasından ziyade küçük bir faytonu andıran araba, yirmi otuz yıl içerisinde âdeta modaya dönüşür. 19. yüzyılda bebek arabaları artık Avrupa’da bilhassa saray çevresinde yaygınlık kazanır.

Maiyetiyle birlikte yürüyüşlere çıkan Kraliçe Victoria da evlatları için bu arabadan üç adet sipariş verir. Üretilen yeni modellerde taşıma işinde hayvanlardan destek alınması rafa kaldırılmış, ebeveyn yahut bakıcıların çekebileceği şekilde ayarlamalar yapılmıştır. Tabii bu arabalar ilk başlarda bebekler için değil küçük çocuklar için tasarlanmıştı. Ergonomik açıdan çocuklara konfor sağladığı pek de söylenemezdi. 1899’da William Richardson, koltuk pozisyonunu yatay konuma getirme fikrinin patentini alınca artık bebekler için de arabalar üretildi. Richardson ayrıca tekerleklerin manevra kabiliyetini artıran yöntemler geliştirerek farklı ürünlere imza attı. İki, üç ya da dört tekerlekli modeller, yatay ya da oturma pozisyonunda taşıma kolaylıkları sunan seçenekler derken bebek arabaları yeni yüzyıla yepyeni bir görünümle girdi.

20. yüzyılda bebek arabaları hem daha kullanışlı formlarla buluştu hem de dudak uçuklatan maliyetleri uygun meblağlara çekildi. Fakat bu yüzyılda ulaşım imkânlarının ilerlemesiyle birlikte seyahat ederken oldukça hacimli bebek arabalarını taşıma zorluğu yeni bir icada zemin hazırladı: Küçük hacimli, katlanabilir bebek arabaları. Bebek arabalarının iskeletinde ahşap, bambu yahut demir yerine oldukça hafif olan alüminyum tercih edildi.

Peki, 19. yüzyıla kadar insanlar bebeklerini nasıl taşıyordu? Eski Mısır’dan günümüze ulaşan kalıntılar hasır taşıma sepetlerinin yaygın olarak kullanıldığını gösteriyor. Kızılderililer’in ise bebekleri güvende tutmak ve rahat uyutmak için tahta beşiklerle seyahat ettikleri biliniyor. Anadolu’yu da içine alan Asya topluluklarından Çin’e kadar uzanan uygarlık havzasında ise en pratik taşıma yöntemi bohçalama. Bebekler bez bir bohçayla tek omuz üzerinden çapraz şekilde sırta yahut göğse bağlanarak taşınırdı. Kadınlar bebeklerinisırtlarına bağlayıp tarlaya çalışmaya giderdi. Uzun süreli seyahatlerde ise tahta yahut hazır sepetler kullanılırdı. Çocuk yürüme yaşına geldiğinde de zaten taşıma zorunluluğu bitmiş olurdu.

Günümüzde binlerce çeşit ve renkte, seyahat için ayrı, yürüyüş için ayrı modeller üretiliyor. 0-6 aylık bebekler için yatay, beşik görünümlü bebek arabaları, daha büyük çocuklar için ayarlanabilir koltuklu modeller tercih ediliyor. İkiz çocuklar için çocukları bir arada taşıyabileceğiniz yan yana yahut önlü arkalı ayarlanabilir modeller piyasaya sürülüyor. Üstelik seyahat için hazırlanan ürünler bununla da sınırlı kalmıyor. Oto koltuklarından ana kucaklarına, pusetlerden bebek taşıma çantalarına üretim skalası hızla genişliyor..

Beşik” ya da “Araba” ya da Her İkisi: Yeni doğan bebeklerin henüz oturma kabiliyeti gelişmediği için beşik konforunda seyahat edebildiği bu arabalar, annelerin vazgeçilmez enstrümanlarından biri oldu

İkiz Bebek Arabaları: Her türlü ihtiyaca cevap vermeyi amaçlayan girişimciler ikizleri de düşündü. İkiz bebekler için tek kişinin kolaylıkla sürebileceği bebek arabaları aslında oldukça yakın bir tarihte vitrine çıksa da ikiz sahibi ebeveynler için büyük kolaylık sağladı.

Oyuncak Bebek Arabaları: Oyuncak bebekler, oyuncak fincan takımları, oyuncak mutfaklar olur da oyuncak bebek arabaları olmaz mı? Artık minik kızların da kendi oyuncak bebeklerini özgürce dolaşmaya çıkarabildiği oyuncak bebek arabaları da üretiliyor.

Oyuncak Bebek Arabaları: Oyuncak bebekler, oyuncak fincan takımları, oyuncak mutfaklar olur da oyuncak bebek arabaları olmaz mı? Artık minik kızların da kendi oyuncak bebeklerini özgürce dolaşmaya çıkarabildiği oyuncak bebek arabaları da üretiliyor.

Bebek Arabaları Resmî Gazete’de: Bebek arabalarına talebin yoğunlaşması, yerli üreticiler yanında ithal ürünlerin piyasada kıyasıya yarışması haksız rekabetin önlenmesine yönelik adım atılmasını zorunlu kılınca 2016 yılında, “İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ” Resmî Gazete’de yayımlandı.

Müzedeki Küçük Misafir: Geçmişte kullanılan ve neredeyse servete mal olan bebek arabaları, klasik otomobiller koleksiyoncularının dikkatini çekti ve onlar da özel müzelerdeki yerlerini aldı.