Makale

POPÜLER ZEHİR: SİGARA

POPÜLER ZEHİR: SİGARA

Büşra T. Kazan
Genetik Uzmanı

Sigara, zararları birçok bilimsel çalışma ile ispatlanmış, içerisinde 4500’den fazla kimyasal bulunan zehirli bir maddedir. Bileşiğindeki “nikotin” adı verilen madde bağımlılık yapar. Vücutta meydana getirdiği zararların fazlalığına ve bu zararlardan toplumsal ölçekte sık sık bahsedilmesine rağmen sigara tüketiminin nasıl hâlâ bu kadar yüksek oranda olduğu bir merak konusu. Zira sigara tüketimi sebebiyle meydana gelen hastalıklar ve ölümler “önlenebilir” olarak değerlendirilir. Ancak önlenebilir olmasına rağmen dünyada her yıl 7 milyon kişi, sigara kullanımına bağlı hastalıklar sebebiyle hayatını kaybediyor.

Normal koşullarda herkeste görülebilecek hastalıkların sigara içen bireylerde meydana gelme riski katbekat fazla. Dünya çapında kabul görmüş bilimsel verilere göre sigara içenlerde;

Kalp krizi riski 1 ile 4 kat

Mesane kanseri riski 2 kat

Prostat kanseri riski 2 kat

Kalp hastası olma riski 3 kat

Bronşit riski 10 kat

Rahim ağzı kanseri riski 16 kat

Akciğer kanseri riski 22 kat

artıyor. Bununla beraber şu an içerisinde bulunduğumuz pandemi özelinde bakarsak sigara kullananların Covid-19 hastalığını çok daha ağır geçirdiği ve ölüm oranının diğer insanlara göre daha yüksek olduğu gözlemleniyor.

Sigaranın arttırdığı tüm risklere rağmen bırakmak için hiçbir zaman geç değil, yeter ki hemen harekete geçilsin. Vücudumuz arınmaya hazır bekliyor ve birkaç saat içerisinde olumlu etkiler başlıyor.

Sigarayı bıraktıktan yaklaşık 2 saat sonra nikotin vücudu terk etmeye başlar.

Sigarayla yükselen kalp atış hızı ve kan basıncı 6 saat sonra düşmeye başlar.

12 saat sonra ciğerler daha iyi çalışır.

Sigara kullanımıyla beraber körelen tat ve koku duyuları 2 gün sonra yerine gelmeye başlar.

3 ile 9 hafta sonra öksürme, nefes darlığı, hırıltı gibi problemler azalır ve akciğerler eski gücüne dönmeye başlar.

Kalp krizi riski 5 yıl içinde yarı yarıya azalır ve 10 yıl sonra hiç sigara içmemiş biriyle aynı risk oranına düşer.

Gebelikte Sigara Tüketimi

Sosyal alanlarda sigaranın bu kadar fazla tüketilmesi, sigara içmeyenleri de etkiliyor elbette. Özellikle hamilelerin ve çocukların pasif içici konumunda dahi bulunmaması gerekirken gebelikte sigara kullanımına özel bir başlık açmamız gerekiyor. Yapılan çalışmalara göre sigara tiryakisi olan anne adaylarının % 50 ila % 70’i, gebelikte sigara kullanmaya devam ediyor. Ülkemiz verilerine göre, gebelik öncesi sigara içen 4 kadından biri, hamilelik sürecinde de sigara içmeye devam ediyor. Bu durum, hem anne hem de bebek sağlığını ciddi oranda tehdit ediyor.

Anne adayında sigaraya bağlı olarak akciğerlere giden oksijen miktarında azalma, damarlarda daralma ve dolayısıyla tansiyon yükselmesi, nabızda artış, iştahsızlık, bulantı ve kusmada artış gibi birtakım fizyolojik belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtilerin bir kısmı, annenin hayatını tehlikeye atabilir.

Bununla beraber, gebelikte sigara içen annelerin bebeklerinde daha ciddi problemler görülür. İlk olarak şunu belirtmekte fayda var; nikotin, zift, karbonmonoksit ve diğer zehirli maddeler annenin sigaradan çektiği her bir nefesle önce üst solunum yollarına, bronşlara, akciğerlere ve ardından kana karışır. Hamilelik esnasında anne ve bebek kanı, göbek kordonu vasıtasıyla alışveriş hâlinde olduğundan, gebelikte sigara kullanılması durumunda, içerisindeki tüm bu zehirli maddeler bebeğe de ulaşır. Ve yine sigara sebebiyle yeterli oksijen alamayan bebek, yeterince beslenemez ve gelişim geriliği gösterir. Unutmayın, siz sigara içtiğinizde bebeğiniz de içer.

Yapılan çalışmalar, gebelikte sigara kullanımının gebelik boyunca düşük, ölü doğum, erken doğum, düşük doğum ağırlığı gibi problemlere sebep olduğunu gösteriyor. Doğumdan sonra ise gebelikte sigara içen annelerin çocuklarında ani bebek ölümü, zihinsel ve fiziksel engel, yarık damak-dudak, astım, obezite, öğrenme güçlüğü ve davranış bozukluğu gibi problemlerin daha sık görüldüğü biliniyor.

Peki, hamileyken sigaradan kurtulmak o kadar zor mu dersiniz? Söz konusu, üzerine titrediğimiz evlatlarımız olunca çok da fazla zamanımız yok. Hamileliğin başlangıcında sigara kullanmış olsanız da hemen bırakmalısınız. En güzel müjdeyi de vereyim o hâlde, anne sigara içerken bu zararlardan oldukça fazla etkilenen bebek, anne sigarayı bıraktığı dakikada arınmaya başlar. Yeterli oksijene ulaşmasıyla beraber olumlu etkiler de kısa süre içerisinde kendini gösterir.

Sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değil.