Makale

KİTAPLIK- Sünnetin Işığında İslam Ahlakının Esasları- Lütfi Doğan

KİTAPLIK

“De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah çok bağışlayıcı, çok esirgeyicidir.” (Âl-i İmran, 3/31.)

SEVGİLİ Peygamberimiz (s.a.s.) söz, ibadet, ahlak, eylem, iş ve davranışlarıyla biz ümmetine örneklik ve önderlik etmiştir. “İçinizden Allah’ın lütfuna ve ahiret gününe umut bağlayanlar, Allah’ı çokça ananlar için hiç şüphe yok ki Rasulüllah’ta güzel bir örneklik vardır.” (Ahzab, 33/21.) ayet-i kerimesi bu durumu açıkça ifade etmektedir. Peygamberimiz (s.a.s.) Kur’an ile terbiye edilmiştir. Hayat kitabımız Kur’an-ı Kerim, onun diliyle bizlere ulaşmış, onun örnekliğinde hayat bulmuş, okunmuş, anlaşılmış ve uygulanmıştır. Kur’an’ı yaşanan bir kitaba dönüştüren Peygamberimiz (s.a.s.)’dir.
Kitaplık bölümümüzde bu ay, Lütfi Doğan Hocamızın, Rasul-i Ekrem (s.a.s.) Efendimizin çağları aşıp güncelliğini hiç yitirmeyen güzel öğütlerini, kolay anlaşılır bir üslup ile halkımızın istifadesine sunma gayesiyle kaleme aldığı “Sünnetin Işığında İslam Ahlakının Esasları” adlı çalışmayı tanıtıyoruz.
Eser, iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde “Ön Söz, Genel Bilgiler, Kitabı Hazırlayan Lütfi Doğan’ın Öz Geçmişi, İmam Nevevi’nin Eserinin Arapça Ön Sözü ve Tercümesi” başlıkları yer almaktadır. Eserin ikinci, asıl bölümünde ise “63 Hadis-i Şerif ve Açıklamaları”na yer verilmektedir.
“Ön Söz”de Allah Teala’nın Peygamberimize (s.a.s.) “Cevamiü’l Kelim” (özlü ve kapsamlı sözler) özelliğinin verildiği ve bu özlü sözlerin iki kısma ayrıldığı dile getirilmiştir. Bunlardan birincisi Kur’an-ı Kerim, diğeri ise Efendimizin ifade buyurduğu kendi sözleri olduğu belirtilmiştir. “Cevamiü’l Kelim” ile ilgili müstakil birçok eser yazıldığı vurgulanmış. İmam, Hafız Ebu Amr b. Salah, Peygamberimizin “Cevamiü’l Kelim” hadislerinden 26 hadis-i şerifi bir araya getirmiş ve bunlara “el-Ehadisü’l Külliye” (kapsamlı anlamı olan hadis-i şerifler) adını vermiştir. Daha sonra İmam Nevevi, bu 26 hadis-i şerif üzerine 16 hadis-i şerif daha ilave etmiş ve bu esere “el-Erbain” (kırk hadis) adını vermiştir. Bu hadisler, sahih hadislerden, çoğunlukla Buhari ve Müslim’in “Sahihayn” adlı eserlerinden alınmıştır. İmam Nevevi’nin derlediği bu “el-Erbain” adlı esere; Hafız, Fakih Zeynüddin Ebü’l Ferec Abdurrahman 10 hadis-i şerif daha ilave etmiştir. Böylece 50 hadis-i şeriften oluşan bu esere yazar, genişçe bir şerh yazmış ve esere “Camiu’l Ulum ve’l Hikem” (bilgileri, hikmetleri derleyen kitap) adını vermiştir.
Lütfi Doğan Hocamız, Ebü’l Ferec Abdur-rahman’ın “Camiu’l Ulum ve’l Hikem” adlı eserine 13 hadis-i şerif daha ilave ederek hadis-i şeriflerin sayısını 63’e çıkarmış. İlave edilen bu 13 hadis-i şerifin sahih hadislerden olduğunu belirten hocamız, bu 63 hadis-i şerifi kısa açıklamalarla şerh etmiş, şerh esnasında hadis âlimlerimizin, fakihlerimizin bize bıraktıkları irfan ve kültür mirasından yararlandığını da dile getirmiş.
“Genel Bilgiler” başlığı altında “el-Erbain” eserinin yazarı İmam Nevevi’nin, “el-Erbain”e veciz bir şerh yazan Şeyhülislam İbn-i Dakiki’l Îd’in ve “Camiu’l Ulum ve’l Hikem” adlı eserin yazarı Ebü’l Ferec Abdurrahman’ın kısa öz geçmişleri yer almaktadır.
“Kitabı Hazırlayan Lütfi Doğan’ın Öz Geç-mişi”nde hocamız, kısa otobiyografisine yer vermiş.
“İmam Nevevi’nin Eserinin Arapça Ön Sözü ve Tercümesi”nde ise “el-Erbain” adlı eserin ön sözünün Arapça metni ve tercümesi bulunmaktadır.
“63 Hadis-i Şerif ve Açıklamaları” başlığıyla eserin ikinci, asıl bölümü başlamaktadır. Hadis-i şeriflerin lafızları çok kısa, özlü ve kapsamlıdır. Özellikle bu hadis-i şerifler, toplum hayatımızda karşılaşılan zorlukları aşmamızda bizlere ışık tutmaktadır. Hocamız, hadis-i şerifleri açıklarken beşeriyete en doğru, en emin ve en sağlam yolu gösteren Kur’an-ı Kerim’den ayetler ile de konuları izah etmeye çalışmıştır. Çoğunlukla Buhari ve Müslim’in Sahihlerinden seçilen bu hadis-i şerifler, çok önemli konuları kapsamakta, tüm taat ve ibadetlerle ilgili uyarıları ihtiva etmektedir. Bu hadis-i şerifler, güzel ahlakın en üstün esaslarını da içerdiğinden yazar esere, “İslam Ahlakının Esasları” adını vermiştir.
Tüm insanların huzur ve kurtuluş yollarını gösteren Sevgili Peygamberimizin (s.a.s.) bu güzel öğütlerine her zamankinden daha çok muhtaç olduğu bu çağda “Sünnetin Işığında İslam Ahlakının Esasları” adlı çalışma, bizlerin tevhidi hakkıyla anlamasına ve Rasulüllah’a hakkıyla tabi olmasına vesile oluyor. Cenab-ı Hak, onun sünnetinden, muhabbetinden, bereketinden bizleri bir an olsun ayırmasın. Salat ü selam Sevgili Peygamberimizin (s.a.s.), onun âl ve ashabının ve hesap gününe kadar iyilikle onlara uyanların üzerine olsun.
(Sünnetin Işığında İslam Ahlakının Esasları, Lütfi Doğan, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2015.)