Makale

CUMHURİYET DÖNEMİNDE DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINDA ÖNEMLİ GELİŞMELER

DR. MEHMET BULUT / Diyanet İşleri Başkanlığı APK Uzmanı

CUMHURİYET DÖNEMİNDE DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINDA
ÖNEMLİ GELİŞMELER

Diyanet İşleri Başkanlığı, Cumhuriyet’in ilanından çok kısa bir müddet-yaklaşık dört ay-sonra kurulmuş bir teşkilattır ve önemli bir “Cumhuriyet kuruluşu "dur. Nitekim Diyanet’in 3 Mart 1924 tarihli kuruluş kanununda bu özellik vurgulanarak, "... Cumhuriyet’in makarrında (Başkentinde) bir ’Diyanet İşleri Reisliği’ makamı tesis edilmiştir” ifadesine yer verilmiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, Cumhuriyetin ilanından çok kısa bir müddet-yaklaşık dört ay-sonra kurulmuş bir teşkilattır ve önemli bir “Cumhuriyet kuruluşu ”dur. Nitekim Diyanet’in 3 Mart 1924 tarihli kuruluş kanununda bu özellik vurgulanarak,"... Cumhuriyet’in makarrında (Başkentinde) bir ‘Diyanet İşleri Reisliği’ makamı tesis edilmiştir” ifadesine yer verilmiştir.
Yuvarlak bir hesapla, Diyanet İşleri Başkanlığının Cumhuriyetle yaşıt bir kuruluş olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.
Bugünlerde kuruluşunun 75. yılını kutladığımız Cumhuriyet döneminde, bu süre içinde, Diyanet İşleri Başkanlığındaki önemli gelişmeleri kronolojik olarak ve satırbaşları halinde vermeyi yararlı bulduk. Geçen süre zarfında Teşkilat için önemli bulduğumuz icraatları ve birtakım hadiseleri tarihleriyle birlikte verdik. Ayrıca Diyanetle doğrudan ilişik olmasa da, ülkemizin dini hayatını ilgilendiren bazı gelişmelere de yer verdik. Okuyucularımızın böylece Başkanlık hakkında toplu ve özet bilgi edineceklerini umuyoruz.
1950’ye kadar olan gelişmeleri verirken Başkanlığımızın o yıllardaki resmi adı olan "Diyanet İşleri Reisliği" ibaresini kullandık.
29 EKİM 1923 Cumhuriyet ilan edildi.
24 KASIM 1923 TBMM, 12 Rebîülevvel 1341 hicri tarihine (Mevlid-i Nebi) tesadüf etmiş olan 1 Kasım 1922 tarihini Milli Bayram olarak kabul etti.
02 OCAK 1924 TBMM, Cuma gününü "Resmi Hafta Tatili” olarak kabul etti.
03 MART 1924 Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti’ni lağvedip yerine Diyanet İşleri Reisliği’ni kuran 429 sayılı “Şer’iyye ve Evkaf ve Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekâletleri nin İlgasına Dair Olan Kanun" kabul edildi (Kanunun ilk yedi maddesi Diyanet İşleri Reisliği’nin Kuruluşu ve Şer’iyye Vekaleti’nin kapatılışıyla ilgilidir.) Öğrenim birliğini öngören 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi.
18 MART 1924 Köylerde imamlık yapacaklarla ilgili hükümleri de içeren 442 sayılı “Köy Kanunu" kabul edildi (Kanunun 23,83,84,85 ve 86. maddeleri köy imamlarıyla ilgilidir).
04 NİSAN 1924 21 ŞUBAT 1925 M. Rifat Efendi (Börekçi) Diyanet İşleri Reisi oldu. (Görev yılları: 04.04.1924-05.03.1941) Diyanet İşleri Reisliği’nin 1925 mali yılı bütçesi (ikinci bütçesi) Türkiye Büyük Millet Medisi’nde genişçe müzakere edildi. Bu müzakereler sırasında verilen bir önerge sonucu TBMM, Kur’an-ı Kerim tefsiri ve hadis tercümesi yaptırılması için Diyanet bütçesine ek bir ödenek konmasını kabul etti. (Hak Dini Kur’an Dili adlı tefsir ile Sahih-i Buhari Muhtasarı Tecrid-i Sarih Tercümesi ve Şerhi bu karar sonucunda gerçekleşti.)
02 NİSAN 1925 "Hafız-ı Kur’an" yetiştirilmek üzere Diyanet bütçesine "Hafız Muallimleri ücüratı" adı altında özel ödenek konması doğrultusunda verilen bir önergeyi TBMM kabul etti.
30 KASIM 1925 “Tekke ve Zaviyeler ile Birtakım Unvanların Men ve İlgasına Dair” olan 677 sayılı Kanun kabul edil di. Diyanet İşleri Reisliği’nin bu kurumlarla ilgili yükümlülükleri fiili olarak kendiliğinden düştü.
30 KASIM 1925 Ceza Kanunu’nun 131. maddesine bir fıkra eklenerek Diyanet İşlerine bağlı memurların kıyafetlerini başkasının giymesi yasaklandı.


17 ŞUBAT 1927 Başkanlık İlk kez olarak bir hutbe mecmuası (Türkçe Hutbe) yayınladı.
17 NİSAN 1927 1011 sayılı 1927 yılı Varidat Bütçesi Kanu- nu’nun 14. maddesi ile camiler ve cami hizmetlerinin birleştirilmesi kabul edildi.
15 ARALIK 1927 Cami ve görevlilerinin memur sayılmamasına ilişkin Şûra-yı Devlet Danıştay kararı yayınlandı.
08 OCAK 1928 17 Nisan 1927’de kabul edilen 1011 sayılı 1927 yılı Varidat Bütçesi Kanunu’nun 14. maddesine dayanılarak Diyanet İşleri Reis- liği’nce hazırlanan "Camilerin Tasnifi ve Hayrat Hademesi Kadrolarının Tesbiti Hakkında Talimatname" yürürlüğe girdi.
12 AĞUSTOS 1928 Cami görevlileriyle ilgili ilk tüzük olan 6995 no’lu "Cami Hademeleri Nizamnamesi’’ni yürürlüğe koyan Bakanlar Kurulu Kararnamesi yayınlandı.
08 HAZİRAN 1931 Evkaf Umum Müdürlüğü’nün 1931 mali yılı bütçesine ilişkin 1927 sayılı Kanunun 6. maddesi ile cami ve mescitlerin idaresi ve cami görevlilerinin tayin, nakil, emeklilik ve azilleri konularında yetkiler Evkaf Umum Müdürlüğü’ne devredildi. Merkez teşkilatından ilgili birimler de bu umûm müdürlüğe verildi.
04 OCAK 1932 TBMM, 429 sayılı Diyanet İşleri Reisliği Kuruluş Kanunu’nun tekke ve zaviyelerin idaresine ilişkin 5. maddesini resmen yürürlükten kaldırdı.
25 ARALIK 1932 Cami ve mescitlerin sınıflandırılmasına ilişkin bir Tüzük hazırlandı.
08 MART 1933 Vaiz ve Dersiam sınıfındaki kadrolarda boşalma oldukça yerlerine yeni atama yapılmamasını öngören 2171 sayılı “Vaiz ve Dersiam Maaşları Hakkında Kanun" kabul edildi. (15 Ocak 1937’de çıkartılan 3052 sayılı Kanun’la bu kanun geçersiz sayıldı).
05 ARALIK 1934 2596 sayılı “Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun" kabul edildi. Bu kanunla din adamlarının mabed dışında dini kıyafetle dolaşmaları yasaklandı.
06 ŞUBAT 1935 05 Aralık 1934’de kabul edilen 2596 sayılı "Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun"un uygulanma suretini gösteren bir Nizamname çıkartıldı. (Nizamnamenin ilk dört maddesi dini kisve ile ilgilidir ve Reislik bu nizamnamenin bir suretini birgenelge halinde 28.02.1935’de müftlüklere göndermiştir.)
22 NİSAN 1935 Evkaf Umum Müdürlüğü’nce hazırlanan yeni bir "Cami Hademesi Nizamnamesi" yürürlüğe kondu. (Bu nizamname 1936, 1937 ve 1938 yıllarında değişikliklere uğrayarak 1952’ye kadar yürürlükte kaldı.)
14 HAZİRAN 1935 Başkanlığın ilk teşkilat kanunu olan 2800 sayılı “Diyanet İşleri Reisliği Teşiklat ve Vazifeleri Hakkında Kanun” kabul edildi. (Yayın Tarihi: 22.06.1935) Zamanla çıkartılan değişiklik ve ilavelerle 1965 yılına kadar yürürlükte kaldı.
15 KASIM 1935 2845 sayılı “Cami ve Mescidlerin Tasnifi ve Tasnif Harici Kalacak Cami ve Mescid Hademesine Verilecek Muhassasat Hakkında Kanun” kabul edildi.
16 ŞUBAT 1938 Başkanlık teşkilatının ilk tüzüğü olan ve 2800 sayılı Diyanet İşleri Reisliği Teşkilat Kanunu’na dayanılarak hazırlanan “Diyanet İşleri Reisliği Teşkilatının Vazifelerini Gösterir Nizamname", Bakanlar Kurulunca kabul edildi. (Bu tüzük, 1965 yılına kadar yürürlükte kaldı.)
05 TEMMUZ 1939 3665 sayılı "Diyanet İşleri Reisliği Teşkilat ve Vazifeleri Hakkındaki Kanunda Bazı Değişiklikler Yapılmasına Dair Kanun” kabul edildi. Bu değişiklikle bir "Reis Muavinliği" kadrosu ihdas edildi. Müşavere heyeti 5 kişiden 4’e indirildi.
30 ARALIK 1940 3960 sayılı "Diyanet İşleri Reisliği Teşkilat ve Vazifeleri Hakkındaki Kanunda Bazı Değişiklik Yapılmasına Dair olan 3665 sayılı Kanuna ek Kanun” kabul edildi. Bu ek kanunla Müşavere Heyeti Azalıkları ihtisas kadroları haline getirildi.
05 MART 1941 Diyanet İşleri’nin ilk reisi Rifat Efendi (Börekçi) (Doğumu: 1861) vefat etti.
02 HAZİRAN 1941 Ezanı aslî şekliyle (Arapça) okuyanlara üç aya kadar hafif hapis cezasını öngören 4055 sayılı kanun kabul edildi.
01 ARALIK 1941 4135 sayılı “Diyanet İşleri Reisliği Teşkilat ve Vazifeleri Hakkındaki Kanunda bazı Değişiklik Yapılmasına Dair Olan 3665 Sayılı Kanunun 2. maddesine bir fıkra eklenmesi hakkında Kanun" kabul edildi. Eklenen fıkra ile Diyanet İşleri Reisi’nin tayininin 3656 sayılı Kanunun 6. maddesi hükmüne tabi olduğu belirtildi.
06 ARALIK 1941 Diyanet İşleri Reisi’ne kadro maaşı verilmesine dair 6135 sayılı Kanun kabul edildi.
14 OCAK 1942 Ord. Prof. M. Şerefeddin Yaltkaya Diyanet İşleri Reisi oldu (Görev yılları: 14.01.194223.04.1947).
17 TEMMUZ 1943 Müşavere Heyeti âzâlarından Harun Hilmi Baturbaygil (Doğumu: 1887) vefat etti.
02 AĞUSTOS 1944 4631 sayılı “Diyanet İşleri Reisliği Teşkilat ve Vazifeleri Hakkındaki Kanunda Bazı Değişiklik Yapılmasına Dair Olan 3665 Sayılı Kanunun 3. Maddesine Bir Fıkra Eklenmesi Hakkında Kanun” kabul edildi. Eklenen fıkra ile Müşavere Heyeti azalarının tayinlerinin de 3656 Sayılı Kanunun 6. maddesinin hükümlerine tabi olduğu belirtildi.
23 NİSAN 1947 Diyanet İşlerinin ikinci reisi Ord. Prof. M. Şerefeddin Yaltkaya (Doğumu: 1879) vefat etti.
29 NİSAN 1947 Ahmed Hamdi Akseki Diyanet İşleri Reisi oldu (Görev yıllan: 29.04.1947-09.01.1951).
15 OCAK 1949 Ankara ve İstanbul’da on ay süreli İmam- Hatip Kurslan eğitime başladı.
01 ŞUBAT 1949 İlkokullara program dışı ve ihtiyari din dersleri konuldu.
04 HAZİRAN 1949 Ankara Üniversitesi bünyesinde bir İlahiyat Fakültesi açılmasına ilişkin kanun kabul edildi. Fakülte 21 Kasım 1949’da öğretime açıldı.
23 MART 1950 2800 Sayılı Diyanet İşleri Teşkilat Kanunu- ’nda kapsamlı bir değişiklik yapıldı. 5634 sayılı “Diyanet İşleri Başkanlığı Teşkilat ve Vazifeleri Hakkındaki 2800 sayılı Kanunda Bazı Değişiklikler Yapılmasına Dair 3665 Sayılı Kanuna ek Kanun” kabul edildi. (Yürürlüğe giriş tarihi: 29.04.1950) Yapılan değişiklikle Merkez ve Taşra teşkilatı yeniden düzenlendi. Teşkilatın adı "Diyanet İşleri Başkanlığı" şeklinde değiştirildi. Camilerin ve cami görevlilerinin idaresi Diyanet’e iade edildi. Bütün vaizler maaşlı kadrolara geçirildi. Gezici vaizlik kadrolan ihdas edildi...
16 HAZİRAN 1950 Arapça ezan yasağını kaldıran 5665 sayılı Kanun TBMM’nde kabul edildi.
23 HAZİRAN 1950 Ezanın aslî şekliyle okunmasına izin verilmesi üzerine Diyanet işleri Başkanı Ahmed Hamdi Akseki teşkilata bir genelge yayınladı.
05 TEMMUZ 1950 Devlet radyolarında ilk kez Kur’an yayını yapıldı.
04 KASIM 1950 İlkokullarda program dışı verilen din dersleri, program içine alındı.
09 OCAK 1951 Diyanet İşlerinin üçüncü başkanı Ahmed Hamdi Akseki (Doğumu: 1887) vefat etti.
12 NİSAN 1951 Eyüp Sabri Hayırlıoğlu Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev yıllan: 12.04.1951-10.06.1960).
14 NİSAN 1951 Diyanet İşleri Başkanlığı’nca düzenlenen ilk hizmetiçi eğitim kursu Ankara’da başladı. Bu ilk kursta 35 kişiye iki ay süre ile kurs verildi.
02 TEMMUZ 1951 Başkanlıkça dini yayın faaliyetinde kullanılmak üzere dini yayınlar döner sermayesini oluşturan 5806 sayılı "Dini Yayınlar Döner Sermayesi Hakkında Kanun" kabul edildi.
30 EKİM 1951 Yedi ilde birer İmam-Hatip Okulu açılmasını öngören 601 sayılı Müdürler Komisyonu karan yayınlandı.
14 ŞUBAT 1952 Diyanet işleri Başkanlığı yayınlarının bu tarih itibariyle parayla satılması kararlaştırıldı.
21 NİSAN 1952 3665 sayılı kanuna dayanılarak hazırlanan “Hayrat Hademesi Tüzüğü" yürürlüğe kondu.
06 MART 1953 Ankara Radyosunda ilk kez “Din ve Ahlâk Saati” programı yapıldı.
11 ŞUBAT 1955 6465 sayılı “Diyanet işleri Başkanlığı Teşkilat ve Vazifeleri Hakkındaki Kanunda Bazı Değişiklikler yapılmasına Dair olan 5634 sayılı Kanunda Değişiklik yapılması Hakkında Kanun” kabul edildi. Yapılan Değişiklikle Başkanlığın taşra kadrolarına ilaveler yapıldı. İmam-Hatip Okulu mezunlarının maaşlı memur olarak atanması için 100 adet İmam-Hatip kadrosu ihdas edildi.
1956 Başkanlık ilk süreli yayın faaliyetine "Reislik Mecmuası" adlı dergiyi çıkararak başladı. Ancak bu adla yayını sürdürülmedi. 1960, 1961 ve 1962 yılında "Diyanet Dergisi” logosuyla yıllıklar yayınlandı.
10 HAZİRAN 1959 İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü’nün açılmasına ilişkin 7344 Sayılı Kanun kabul edildi.
19 KASIM 1959 İlk Yüksek İslam Enstitüsü, Milli Eğitim Bakanı Tevfik İleri’nin de katıldığı bir törenle İstanbul’da açıldı.
20 NİSAN 1960 Başkanlık il defa bir Kur’an (Mushaf) basımı gerçekleştirdi.
02 HAZİRAN 1960 Diyanet İşlerinin dördüncü başkanı Eyüp Sabri Hayırlıoğlu, Bakanlar Kurulu karanyla emekliye sevkedildi (Daha önceki başkanlar vefatlarına kadar bu görevde kalmışlardı).
29 HAZİRAN 1960 Ömer Nasuhi Bilmen Diyanet İşleri Başkanı oldu. (Görev yılları: 29.06.1960-06.04.1961).
08 EKİM 1960 Diyanet İşleri’nin dördüncü başkanı Eyüp Sabri Hayırlıoğlu (Doğumu: 1886) vefat etti.
06 NİSAN 1961 Haşan Hüsnü Erdem Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev yılları: 06.04.1961-13.10.1964). Başkanlık üç ciltlik bir Kufan-ı Kerim Meali yayınladı.
01 OCAK 1962 Başkanlığın süreli yayınlarından “Diyanet Dergisi” aylık periyotlar halinde çıkmaya başladı.
18 ŞUBAT 1963 Başkanlıktan Müftülüklere “Diyanet İşleri Başkanlığı Merkez ve İller Kuruluşları Arasında İdari- İlmi İşbirliği Esaslanna Dair Ön Tasarı’’ adıyla bir yazı gönderildi. Tasanda Türkiye genelinde "Mahalli ve Bölge Araştırma Merkezleri" oluşturulması öngörülmüştü.
15 EKİM 1964 M. Tevfik Gerçeker Diyanet işleri Başkanı oldu (Görev yılları: 15.10.1964-16.12.1965).
22 HAZİRAN 1965 Diyanet İşleri Başkanlığının son ve en detaylı, en mükemmel teşkilat kanunu olan 633 Sayılı "Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun” kabul edildi (Yürürlüğe giriş tarihi: 02.07.1965). Bu kanunla, teşkilatla ilgli daha önce çıkartılan bütün yasal düzenlemeler tek metinde toplamış ve öncekiler yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni birimler oluşturularak teşkilat genişletildi.
17 ARALIK 1965 İbrahim Bedrettin Elmalı, Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev yıllan: 17.12.1965-25.10.1966).
30 OCAK 1966 633 Sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre Din İşleri Yüksek Kurulu’nu belirlemek üzere seçim yapıldı.
25 EKİM 1966 Ali Rıza Hakses Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev yılları: 25.10.1966-15.01.1968).
05 KASIM 1966 Bakanlar Kurulu’nun 30 Ocak 1966 gün ve 6/5908 sayılı Din İşleri Yüksek Kurulu seçimine ilişkin kararı, Danıştay tarafından iptal edildi (05 Kasım 1966 gün, 966/194 esas ve 1966/122 sayılı Danıştay kararı).
26 ARALIK 1966 633 sayılı Kanunun ilgili maddeleri gereğince seçimleri yapılan ve Bakanlar Kurul’nca 30 Ocak 1966 tarihinde atamaları yapılan ancak Danıştay’ca 05 Kasım 1966’da iptal edilen Din İşleri Yüksek Kurulu üyelikleri için yeniden seçim yapıldı.
18 ŞUBAT 1967 633 Sayılı Kanunun ilgili maddelerine dayanılarak ikinci kez seçim yapılarak oluşturulan Din İşleri Yüksek Kurulu ilk toplantısını yaptı.
19 NİSAN 1967 Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay Diyanet İşleri Başkanlığı’nı ziyaret etti. Bu ziyaret ilk kez bir Cumhurbaşkam’nın Diyanet’i ziyareti oldu.
15 OCAK 1968 Lütfi Doğan vekâleten Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev yılları: 15.01.196825.08.1972).
22 KASIM 1968 Başkanlığın süreli yayınlarından “Diyanet Gazetesinin ilk sayısı yayınlandı. Bu adla yayınını (382 sayı) Aralık 1990’a kadar sürdürdü. Ocak 1991’den itibaren “Diyanet Aylık Dergi" adıyla yayınını sürdürüyor.
01 OCAK 1969 Başkanlık ilk kez İstanbul ve Ankara arzlarına göre bir “Namaz Vakitleri Takvimi" çıkardı.
20 OCAK 1969 Yargıtay Ceza Genel Kurulu, din hizmetlerinin kamu hizmeti olmadığı, din görevlilerinin de memur sayılamayacağı doğrultusunda bir karar yayınladı (sayı: 3/17).
30 ARALIK 1970 7/1789 no’lu “Din Şûrası Tüzüğü" yürürlüğe kondu.
21 MAYIS 1971 “Diyanet İşleri Başkanlığı Teftiş Kurulu Tüzüğü" yürürlüğe kondu.
13 EKİM 1971 “Diyanet İşleri’nin Beşinci Başkanı Ömer Nasuhi Bilmen (Doğumu:1882) vefat etti.
26 AĞUSTOS 1972 Dr. Lütfi Doğan Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev Yılları: 26.08.1972-26.07.1976).
06 TEMMUZ 1973 Başkanlığın ilk eğitim merkezi Bolu’da açıldı.
26 AĞUSTOS 1973 Müşavere Kurulu üyelerinden ve Darulhilâfe Medresesi Müderrislerinden M. Şehit Oral (Doğumu: 1892) vefat etti.
13 MART 1975 Türkiye Diyanet Vakfı kuruldu.
26 NİSAN 1976 Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yeni teşkilat kanunu 1982 sayılı “633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hak- kındaki Kanunun Bazı Maddelerinin değiştirilmesi ve Bu kanuna 4 Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun” TBMM’nde kabul edildi (Bu Kanun, Anayasa Mahkemesi’nin
18 Aralık 1979 tarih ve E: 79/25-K: 79/46 sayılı kararıyla iptal edildi).
28 TEMMUZ 1976 Doç. Dr. Süleyman Ateş Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev yılları: 28.07.197607.02.1978).
24 MART 1977 İlkokul mezunu yaklaşık 12 bin vekil imam-hatibi asalete geçiren 2088 Sayılı Kanun kabul edildi.
1978 Başkanlık deneme mahiyetinde bir hac seferi düzenledi.
09 ŞUBAT 1978 Tayyar Altıkulaç Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev yılları: 09.02.1978-10.11.1986).
28 ŞUBAT 1978 Başkanlığa 10 adet yurtdışı Din Hizmetleri Müşavirliği veren Diyanet İşleri Başkanlığı kadro kararnamesi Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Böylece Başkanlığın yurtdışı teşkilatı da oluştu.
28 NİSAN 1978 17 Mart 1978’de seçilen 25 Nisan 1978’de atamalar yapılan Din İşleri Yüksek Kurulu üyeleri ilk toplantılarını yaptılar.
27 KASIM 1978 Diyanet İşleri Başkanlığının girişimleriyle 20 ülkenin katıldığı “Rü’yet-i Hilâl Konferansı" İstanbul’da toplandı (27-30 Kasım tarihleri).
04 OCAK 1979 Devlet Bakanlığı onayıyla Başkanlık Hac Dairesi kuruldu.
27 MART 1979 Diyanet İşleri Başkanı Tayyar Altıkulaç, makamında, bir milletvekilinin sözlü ve silahlı saldırısına uğradı. Olay ülke çapında büyük üzüntüye neden oldu.
12 MAYIS 1979 Hac seyahati ile ilgili işlemlerin yürütülmesini ve hac seyahati düzünleme yetkisini Diyanet işleri Başkanlığına veren Bakanlar Kurulu Kararı yürürlüğe girdi.
01 TEMMUZ 1979 Başkanlığın süreli yayınlarından “Diyanet
Çocuk Dergisi’nin ilk sayısı yayınlandı (İlkin 3 ve 2 ayda bir yayınlanan dergi Nisan 1981 tarihli 9. sayısından itibaren ayda bir yayınlandı).
21 KASIM 1979 Hicretin 15. yüzyılı dolayısıyla yapılan kutlamalara Türkiye de resmen katıldı.
12 ARALIK 1979 26 Nisan 1976’da kabul edilen 1982 Sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Teşkilat Yasası Anayasa Mahkemesince iptal edildi, iptal kararın Haziran 1981’den itibaren yürürlüğe kondu.
11 MART 1980 Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
02 HAZİRAN 1980 Başkanlık, teşkilata bir genelge yayınlayarak camilerde din görevlilerince herkese yönelik Kur’an-ı Kerim ve dini bilgi kursları düzenlenmesinin zorunlu hale getirildiğini duyurdu.
28 OCAK 1982 Diyanet işleri’nin yedinci başkanı M. Tevfik Gerçeker (Doğumu: 1898) vefat etti.
06 KASIM 1982 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kurumu Kanunu ile Yüksek İslâm Enstitüleri İlahiyat Fakültesi haline getirildi.
08 KASIM 1982 Diyanet Vakfı ile ortaklaşa olarak ilk kez dokuz ay süreli bir yabancı dil kursu düzenlendi (08.11.1982-31.07.1983).
24 HAZİRAN 1983 Türkiye Diyanet Vakfı’nca organize edilen "Dini Yayınlar Fuarı"nın ilki Ankara’da açıldı (24.06-03.07.1983).
23 TEMMUZ 1983 Başkanlık görevlilerinin geçen hizmetlerini borçlanabilmelerini sağlayan 2865 Sayılı Kanun yürürlüğe girdi.
05 KASIM 1983 Diyanet İşleri’nin dokuzuncu başkanı Ali Rıza Hakses (Doğum: 1892) vefat etti.
18 TEMMUZ 1984 Bakanlar Kurulu’nun 84/8360 sayılı kararıyla 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin eki olarak yürürlüğe giren “Diyanet İşleri Başkanlığı Kadro Cetveli” ile Başkanlık teşkilatının organik ve fonksiyonel yapısı reorganize edildi. Başkanlık hizmet birimleri yeniden düzenlenerek günümüzdeki yapısına kavuştu.
01 EKİM 1986 Diyanet İşleri Başkanlığı 01-07 Ekim tarihleri arasını “Camiler Haftası” ilan etti. Diyanet İşleri Başkanı Dr. Tayyar Altıkulaç emekli oldu.
17 HAZİRAN 1987 Doç. Dr. Mustafa Said Yazıcıoğlu Diyanet İşleri Başkanı oldu (Görev yılları: 17.06.1987-02.01.1992).
08 NİSAN 1988 Başkanlığın, Türkiye Diyanet Vakfı ve A.Ü. İlahiyat Fakültesi ile ortaklaşa düzenlediği uluslararası-, “Din Öğretimi ve Din Hizmetleri Semineri” Ankara’da başladı (08-10 Nisan 1988)
29 ARALIK 1988 Diyanet İşleri Başkanlığı nın vaki müracaatı üzerine Yüksek Öğretim Kurulu, İlahiyat Fakültelerine bağlı olarak, iki yıllık İlahiyat Meslek Yüksek Okullarının açılmasını kabul etti.
12 EKİM 1989 Türkiye Diyanet Vakfı tarafından organize edilen ve Hz. Peygamberin doğum yıldönümlerini kutlama amacını taşıyan “Kutlu Doğum Haftasının ilki gerçekleştirildi. (12-18.10.1989)
09 NİSAN 1990 416 sayılı "633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" yayınlandı.
02 OCAK 1992 Mehmet Nuri Yılmaz Diyanet İşleri Başkanı oldu.
15 ŞUBAT 1992 Ondört yıl aradan sonra seçilen Din İşleri Yüksek Kurulu’nun yeni üyelerinin atanmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı, Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Böylece Kurul, yeniden teşekkül etti.
17 NİSAN 1992 Yeniden teşekkül eden Din İşleri Yüksek Kurulu ilk toplantısını yaptı.
16 ŞUBAT 1993 Din Şurası Tüzüğünün yürürlüğe konulmasıyla ilgili 33/4257 Sayılı Bakanlar Kurulu kararı yayınlandı.
01 KASIM 1993 I. Din Şurası Ankara’da toplandı (OIOS.10.1993). Başkanlık tarihinde ilk kez toplanmış oluyordu.
23 EKİM 1995 "Avrasya İslam Şurası” (Türk Cumhuriyetleri, Balkan-Kafkas ülkeleri, Türk ve Müslüman Toplulukları Din Hizmetleri İstişari Toplantısı) Ankara’da başladı (2325.10.1995).
NİSAN 1996 Başkanlık bünyesinde bir “Araştırma-Ge- liştirme ve Dokümantasyon" (AR-GED) Merkezi oluşturuldu.
21 EKİM 1996 “II. Avrasya İslam Şurası" İstanbul’da toplandı (21-24.10.1996).
20 EKİM 1997 Diyanet İşleri Başkanlığfnca düzenlenen “I. Uluslararası Kur’an-ı Kerim Okuma Yarışması" Ankara’da yapıldı (20-23.10.1997). Yarışmaya 20 ülkeden 37 yarışmacı katıldı.
04 ARALIK 1997 Din İşleri Yüksek Kurulu "Kur’an-ı Kerim Tercemesinin namazda okunamayacağı" konusunda bir karar yayınladı.
25 MAYIS 1998 III. Avrasya İslam Şurası Ankara’da toplandı (25-29 Mayıs 1998).





Cumhuriyet Döneminde
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI’NIN YAYIN FAALİYETLERİ

Diyanet İşleri Başkanlığı, basılı yayın (kitap yayını) faaliyetine kuruluş yılı olan 1924 yılında başlamıştır.
İrşad faaliyetlerinde, yaygın bir şekilde halkı din konusunda aydınlatma çalışmalarında çok önemli bir vasıta olan yayın faaliyetine Başkanlığın böyle çok erken başlamasında, Mülga Şer’iye ve Evkaf Vekaletinin 19221924 yılları arasındaki yayın faaliyetlerinin de önemli etkisi olmuştur. Çünkü Diyanet İşleri Başkanlığı, bu vekalet yerine kurulmuş ve onun görevlerinden bir kısmı bu yeni teşkilata intikal etmiştir. Nitekim, Başkanlık yayınları dizisinin ilk sırasını alan ve Ahmet Hamdi Akseki tarafından hazırlanmış bulunan “Ahlak Dersleri" (İstanbul 1340 (1324 H./1924, 426 sayfa) adlı eser, Şer’iye Vekaleti Tet- kikat ve Telifat-ı İslamiye Heyeti Yayınları arasında basılmak üzere hazırlanmış, ancak adı geçen vekalet kapatılınca yerine kurulan Diyanet İşleri Reisliği’nin ilk yayını olarak 1924’de basılmıştır.
Başkanlık, 1921’den 1950’ye kadar, aralarında Büyük Millet Meclisi nin aldığı bir karar ve devletçe ayrılan özel bir ödenekle basılan “Hak Dini Kur’an Dili" adlı tefsir ve “Sahih-i Buhari Muhtasarı Tecrid-i Sarih Tercemesi" adlı hadis tercümesi gibi iki temel kaynak eserin de bulunduğu 23 ayrı eser yayınladı. (Cilt sayısı birden fazla olan kitaplar tek tek sayılırsa bu rakam 43’e ulaşmaktadır.) O yıllardaki mevzuat gereği, Başkanlık yayınları 1952 yılına kadar yetkililere ve isteklilere ücretsiz dağıtılmıştır.
İstisnai birkaç yıl (1929-1934 arası, 1937, 1950, 1951, 1978) dışında, Başkanlık, kuruluşundan günümüze her yıl değişik sayıda kitap basabilmiştir.
1997 yılı sonuna kadar Başkanlığın bastığı kitap sayısı 424 civarına (Birden fazla ciltlileri tek tek sayarsak 505) ulaşmıştır (Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarının genel bir Fihristi için bkz. Mehmet Bulut, “Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları Bibliyografyası", Diyanet İlmi Dergi, c. 33, sayi: 4 (Ekim-Kasım-Aralık 1997, ss. 85-128). Şüphesiz bu yayınların ülkemiz halkının din ve kültürüne önemli katkıları olmuştur.
Diyanet İşleri Başkanlığı kitap yayını faaliyeti yanında süreli yayın faaliyetinde de bulunmuştur. Ancak bu alandaki faaliyeti, kitap yayınına göre geç başlamıştır.
Biz bu makalemizde Diyanet İşleri Başkanlığımın süreli yayınlarından söz etmek istiyoruz.
Başkanlık süreli yayın faaliyetine 1950’li yıllarda başlayabilmiştir. Nitekim, teşkilatın ilk süreli yayını “Reislik Mecmuası" adıyla ve 64 sayfa olarak 1954 yılında yıllık olarak yayınlanmıştır. Ancak bu adla yayını sürdürülmedi. 1960, 1961 ve 1962 yıllarında bu kez “Diyanet Dergisi” logosuyla yıllık olarak yayınlandı.
Başkanlık, Müftülüklere tamim ettiği 2 Ağustos 1963 tarih vea 22072 sayılı bir yazısında, köylülere yönelik “Yeni Köy Hocası Gazetesi” adıyla bir mevkutenin ilk sayısının bastırılarak satışa sunulduğunu duyurdu. Ancak bu yayının devam etmediği anlaşılmaktadır.
1962 yılında Diyanet Dergisi aylık periyotlar halinde yayınlanmaya başlandı.
Kasım 1968’de de Diyanet Gazetesi tabildot gazete ebadında yayın hayatına girdi. Öte yandan ilk kez olarak 1969 yılında Ankara ve İstanbul arzlarına göre bir “Namaz Vakitleri Takvimi” basıldı.
Temmuz 1979’da da Başkanlığın süreli yayınlarından “Diyanet Çocuk Dergisi’nin ilk sayısı yayınlandı.
Diyanet Gazetesi şekil değişikliğine uğrayarak Ocak 1991’den itibaren “Diyanet Aylık Dergi” adıyla, dergi olarak çıkmaya başladı. Aynı yıl “Diyanet Dergisi"nin logosu da “Diyanet İlmi Dergi” olarak değişti.
Buna göre, Başkanlığın değişik zamanlarda yayın faaliyetine soktuğu ve yayın hayatlarını günümüze kadar sürdürdüğü dört ayrı süreli yayını olmuştur. Bunlar, Diyanet Dergisi, Diyanet İlmi Dergi, Diyanet Gazetesi, Diyanet Aylık Dergi, Diyanet Çocuk Dergisi ve Diyanet Takvimi’dir. Şimdi bunları kısaca tanıtalım.

Diyanet Dergisi /Diyanet ilmi Dergi
Yukarı da da belirttiğimiz gibi DİB’nın ilk süreli yayını önce 1954’de "Reislik Mecmuası,” adıyla yayınlandı. Daha sonra "Diyanet İşleri Başkanlığı Dergisi” logosuyla 1956, 1960 ve 1961 yıllarında yıllık olarak çıktı. Bu derginin “Diyanet Dergisi" adıyla ve aylık periyotlar halinde ilk çıkışı ise 1962 yılında gerçekleşti ve o yıl 7 sayı çıktı. 1962-1971 yılları arasında "Diyanet Dergisi" adıyla aylık olarak çıkartılmasına çalışıldı. Ancak bu sürekli gerçekleşmedi ve çoğu kez iki ayda bir yayınlanabildi; fakat sayı numaraları 12 üzerinden teselsül ettirildi. 19621971 yılları arasında 9 cilt halinde (1962 yılında 7 sayı olmak üzere) 115 sayıya ulaştı. Ancak iki sayısı bir arada yayınlananları tek sayı sayarsak 66 sayı çıkmış oldu (İki sayı olarak çıkanların sayfa adetleri bazen artırılmıştır.)
Dergi, 1972-1979 yılları arasında iki ayda bir olmak üzere yılda altı sayı olarak yayınlandı, (Sadece 1978’de çıkartılan 17. cildin 3 ve 4. sayısı bir arada çıktı.) 1980-1982 1 arasında ilk ve son kez olarak yayın hayatına (1981’de "Hicret Özel Sayısı” olarak yıllık çıktı) ara verildi. 1983 yılından 1990 yılı sonuna kadar üç ayda bir olmak üzere yılda dört sayı olarak çıkışını sürdürdü. 1991 yılında Diyanet Gazetesi’nin logosu “Diyanet Aylık Dergi” olarak değiştirilince Diyanet Dergisi de "Diyanet İlmi Dergi” logosuyla çıkmaya başladı. 1997 yılı sonu itibariyle derginin - çıkan cilt adedi 33; sayı adedi, iki sayı bir arada çıkanları ayrı ayrı sayarsak 223; beraber çıkanları tek sayı sayarsak 173’dür.
Diyanet Dergisi, özellikle 1960 ve 1970’li yıllarda İlahiyat alanında akademik çalışma yapanların makalelerinin I değerlendirilebildiği bir dergi; araştırmacı ve akademisyenler için önemli bir başvuru kaynağı, önemli bir referans idi.
Bu dergi, alanında en uzun ömürlü dergilerden biri olmuştur. .
11. cilde, yani 1979 yılına kadar Diyanet Dergisi’nde ilmi makaleler yanında dini, edebi, sosyal muhtevalı kısa makaleler de yayınlandığı gibi, Başkanlıkla ilgili haberlere ve gelişmelere de sayfalarında yer verilmiştir. Diyanet Gazetesi’nin yayın faaliyetine başlamasıyla daha çok ilmi, akademik yazılara, araştırma ve incelemelere yer verilmeye başlanmıştır. Son yıllarda ise sadece akademik yazılar yer aldı. Az da olsa özel sayı olarak da çıkartılmıştır. (Örneğin 1981 ’de yıllık olarak “Hicret Özel Sayı- 20 EKİM 1961 sı" olarak çıktı.)
Trajı yıllara göre değişik olup, genellikle 5 ila 10 bin civarında basılmıştır.
Başkanlığın diğer yayınlarında olduğu gibi bu dergide de yayınlanacak yazılar, Din İşleri Yüksek Kurulu’nun tetkikinden geçmektedir.



Diyanet Gazetesi/ Diyanet Aylık Dergi

Yayın hayatına başlayışı itibariyle Diyanet İşleri Başkanlığının ikinci süreli yayını Diyanet Gazetesi’dir (1991 ’den sonra Diyanet Aylık Dergi.) Daha çok mesleki bir yayın organı özelliğindedir.
İlk sayısı "Diyanet (15 günde bir yayınlanır)” logosuyla 22 Kasım 1968’de (1 Ramazan 1338) yayınlandı. Yarım Gazete (tabildot) ebadında, birinci hamur kağıda basılı ve 16 sayfa olarak çıktı ve şeklini uzun yıllar korudu. Ekim 1970’e kadar düzenli aralıklarla çıkamadı. 2. sayısı 16 Aralık 1968; 3. sayısı 15 Ocak 1969-, 4. sayısı 15 Nisan 1969 ve 5. sayısı ise 15 Ekim 1969’da yayınlandı. Bu tarihten sonra 15 günde bir olmak üzere düzenli olarak yayınını sürdürdü. Aralık 1981 tarihli 274. sayısından itibaren, sayfa sayısını ikiye katlayarak ayda bir yayınlanmaya başladı. Bu tarihe kadar da bazen iki sayısı bir arada (sayfa sayısı da iki misli) yayınlandığı oldu.
Gazetenin 220. sayısına kadar kağıt kalitesi (1. Hamur) aynı kaldı. 220. sayıdan itibaren (Ağustos ‘79), önce 26 ARALIK 1966 2. hamur, kısa bir müddet sonra da 3. hamura basılmıştır. Bu yıllardan itibaren sayfa düzeni de değiştirilmiştir.
276. (Şubat ‘82) sayısından itibaren sayfa düzeninde nis- beten düzelme müşahade edilmiştir.
Diyanet Gazetesi’nin Aralık 1990’da çıkan 382. sayısı, 18 şUBAT 1967 bu adla çıkan son sayısı oldu. Ocak 1991’den itibaren dergi olarak “Diyanet Aylık Dergi” adıyla yayına devam etti. Halen bu adla aylık olarak yayını sürdürmektedir. Ekim 1998 sayısı itibariyle Diyanet Aylık Dergi toplam 94 sayı çıkmış bulunmaktadır.
Diyanet Gazetesi seviyeli ve yararlı bir mesleki yayın organı olma özelliğini taşıdı. Başkanlık personeli yanında genellikle abone yoluyla halka da ulaştırılmıştır. Bu yüzden traj rakamı hemen her dönemde yüksek olmuş, bazen 100 bine yaklaşmıştır. Örneğin 1968’de çıkan ilk sayısı bile 60 bin adet basılmıştı. Halkın dini kültürüne de küçümsenmeyecek katkısı olmuştur.
Diyanet Gazetesi’nin idaresi uzun yıllar Derleme ve Yayın Müdürlüğü’nce sürdürüldü. 1985 yılında Süreli Yayınlar Şubesi Müdürlüğü’nün kuruluşu ile diğer dergilerle birlikte Gazete ve bilahare Aylık Dergi bu birimde hazırlandı.
Diyanet Gazetesi’nin ilk yıllarında, tasarı gereği birinci sayfada başyazı ve haberler yer alıyordu. İç sayfalarda iman, ibadet, ahlâk, İslam tarihi, siyer, sağlık ve tarım konularına yer verildi. Ayrıca hutbe metinleri verildi. Ufak tefek değişiklerle bu stil uzun yıllar sürdürülmüştür.
Diyanet Gazetesi’nde teşkilat ve personel ile ilgili haberler yanında genel haberler de yer alabilmiştir.
İlk sayıda, süreli yayınların yaygın din eğitimindeki yerinin de vurgulandığı Başyazıda, Başkan Vekili Lütfi Doğan şunları yazdi:
“Güzel yurdumuzda halkımızın dinî ve ahlâkî “Gerçekten en büyük şehirlerimizden en küçük köyümüze kadar arzu eden her vatandaşımızın istifadesine kolay bir şekilde sunulacak, dini, ahlâki esasları iyi bir şekilde öğrenmelerini en geniş çapta sağlama vasıtası neşriyattır. Verecek olan neşriyata duyulan ihtiyaç, kendisini zaruri olarak hissettirmektedir. Hiç şüphesiz böyle bir dini hizmeti yerine getirmek de Diyanet İşleri Başkanlığı’na terettüp etmektedir.
“Başkanlığımız, bu şerefli vazifeyi, şimdiye kadar gerek din görevlileri ile, gerek neşrettiği telif ve tercüme eserlerle yapmağa çalışmıştır.
"Dinimizin iman, ibadet ve ahlâk düstûrlarını, helâl ve haramlarını, bütün buyruklarını ve yasaklarını, yurdumuzun en ücra köşelerinde yaşayan vatandaşlarımıza kadar duyurmak, maddî ve manevî yönden faydalı olmak maksadıyla onbeş günde bir ve onaltı sahife olarak yayınlanması kararlaştırılan Diyanet Gazetesi bunu gerçekleştirmek üzere çıkacaktır.
"Kendi sahası ile ilgili bilgileri halkımıza intikal ettirmekte bir ilim ve irfan vasıtası olarak düşünülen Diyanet Gazetesi, İslamiyeti bütün berraklığıyla aksettirdiği ölçüde başarı elde edecek, dine ve millete karşı ifaya borçlu olduğu görevini yapmış olmanın bahtiyarlığına erecektir.
“Böyle bir gaye ile neşredilen Diyanet Gazetesine, başta camiamız mensupları olmak üzere, en ücra köşemizde bulunan vatandaşlarımıza kadar milletimizin yakın ilgi duyacağı şüphesizdir.” (..) (Diyanet Gazetesi, Sayi: 1 (22 Kasım 1968), s.1, 16)
Diyanet Gazetesi’nin çıkış amacını da izah eden bu başyazıda görüldüğü gibi, bir meslek yayını olmak yanında toplumun istifadesi de öngörülmüştür. Çeyrek asırlık yayın hayatı boyunca, bazen bu özelliği, bazen mesleki olma özelliği ağır basmış, ama okuyucusu, daha çok Diyanet personeli olmuştur. Devamı olan Diyanet Aylık Dergi için de aynı şeyleri söyleyebiliriz.

Diyanet Çocuk Dergisi

Başkanlığın süreli yayınlarından biri de Diyanet Çocuk Dergisi’dir. Ülkemizde çocuk dergisinin pek yaygın olmadığı bir dönemde çıkmaya başladı. Günümüze kadar kesintisiz de yayınlandı.
Diyanet Çocuk Dergisi, Temmuz 1979’da üç ayda bir çıkmaya başladı. Ağustos 1980’de iki ayda bir, Nisan 1981den itibaren. (9 sayı) de ayda bir yayınlanmaya başladı. Halen ayda bir olarak yayınlanmaktadır.
Ekim 1998 tarihi itibariyle 219. sayısı çıkmıştır.
Derginin daha çok
Kur’an kursu öğrencileri ve yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın çocukları tarafından alındığını müşahede ediyoruz. Nitekim DİB, APK Dairesinin 1996’da yaptığı bir okuyucu anketinde Çocuk Dergisi’ni alanların %55.3’ünün Kur’an Kursu öğrencisi olduğu anlaşılmıştır. Aynı araştırma okuyucuların önemli bir kısmının dergiyi din görevlilerinden aldıklarını (%38.3) ortaya koymuştur. Bir miktarının da din görevlilerinin çocukları olduğunu tahmin etmek zor değildir. Derginin, son yıllarda trajı 50-60 bin civarındadır-. Örneğin Aralık 1994 sayısı 53.777 adet nüsha basılıp dağıtılmıştır.
Diyanet Çocuk Dergisi nin belli bir düzeyde, çocukların dinî ve ahlâki bilgi birikimlerine katkısı olduğu muhakkaktır.

Diyanet Takvimi
Başkanlığın süreli yayınları arasında, çıkarmakta olduğu namaz vakitleri takvimini de saymak gerekir. Asıl fonksiyonu namaz vakitlerini ve dinî gün ve geceleri doğru bir şekilde halka ve Başkanlık görevlilerine bildirmektir. Bunun yanında günlük-yap- raklı bu duvar takviminin yapraklarının arka yüzlerinde yer alan kısa yazılar, yüzbinlerce kişi tarafından okunmaktadır. Her gün koparılan bir yaprağın okunması, okuma alışkanlığı olmayan ^ kişilerde bile bir cesaret uyandır- \fc makta, kısa oluşları itibariyle bir solukta okunabilmektedir. Hoşa giden yapraklar bir suretle saklanarak başkasına da okutulabilmektedir. Öte yandan 3-5 bin adet basılan bir kitap bazen birkaç yıl satılamazken birkaç milyon basan Diyanet Takvimi aynı yılda satın alınmaktadır. Köyden kente ve her kültür düzeyinden insana hi- tab edebilmektedir. Bu ve benzeri özellikleriyle halk eğitiminde, yaygın din eğitiminde, önemli bir vasıta olma imkanına sahiptir. İyi hazırlanmış bir takvimle bu işlev daha da yükseltilebilir.
Başkanlık, günümüzde yayını devam eden 365 yapraklı Diyanet Namaz Vakitleri Takvimi’ni çıkarmadan önce Diyanet Gazetesi ile zaman zaman Namaz Vakitleri Cetvelleri yayınladı. Tesbitlerimize göre Başkanlık ilk kez 1969 yılında Ankara ve İstanbul arzlarına göre bir namaz vakitleri takvimini 10 bin adet olarak bastırdı (Diyanet Dergisi, c. 8, sayi: 82-83 (Mart-Nisan 1969), s. 129). Takvim konusundaki çalışmaları ilerleterek 1972 yılından itibaren bütün ülkeyi kapsayacak biçimde takvim yayınına geçti. Trajı her geçen sene biraz daha artırılarak günümüze kadar yayınını sürdürdü. Ayrıca başta Avrupa ülkeleri olmak üzere değişik ülkelerde yaşıyan vatandaşlarımızın istifadesine yönelik olarak 1974 Ekim ayından itibaren yurtdışı namaz vakitleri cetvelleri de yayınlanmaya başlanmıştı. İlk planda 22 Avrupa ve Avusturalya merkezi için 15’er günlük cetveller halinde Diyanet Gazetesi’n- de 15 Ekim 1974 tarihli 103. sayısından itibaren yayınlandı. 1975 yılından itibaren de Avusturalya ve Avrupa için namaz vakitleri takvimi basıldı. Takvimde yer verilen ülke ve merkez sayıları peyderpey çoğaltıldı.
Günümüzde Başkanlığın dini yayın faaliyetleri, teşkilatın ana hizmet birimlerinden Dini Yayınlar Dairesi Başkanlığı marifetiyle sürdürülmektedir. Üzerinde durduğumuz süreli yayınlardan dergiler, Süreli Yayınlar Şubesi Müdürlüğünce; takvim ise Derleme ve Yayın Şubesi Müdürlüğü’nce hazırlanmaktadır.
Gerek Başkanlığın kendi elemanlarının bilgi ve görgülerine katkıda bulunmak, gerekse halkın dini bilgi ve kültürüne destek olmak açısından Başkanlığın süreli yayınlarını şekil ve muhteva yönünden geliştirilip zenginleştirilmesine ihtiyaç vardır.