Makale

YAŞLILARA SAYGI

DOÇ. DR. FAHRİ KAYADİBİ / Kocaeli İl Müftüsü

YAŞLILARA SAYGI

İslâm toplumunu müslüman olmayan toplumlardan ayıran en önemli özelliklerden biri, fertlerinin sadece kendilerini değil, toplumun diğer fertlerini de görüp gözetmeleridir.
Müslüman bir toplumda düşen kaldırılır, hastalanan ziyaret edilir, aç kalan doyurulur, giyecek bir şey bulamayan giydirilir. Yolda kalan ortada bırakılmaz, yetimlerin, dul kalmış kadınların ve kimsesizlerin elinden tutulur, borçlular borcundan kurtarılır, buluntu malların sahibi aranır, yolunu şaşırana yol gösterilir. Kısacası bir kişinin acısı, herkesin acısı, sevinci de herkesin sevinci olur.
Nitekim Peygamber Efendimiz (s.a.s.) bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuşlardın
“Birbirlerini sevmede, birbirlerine acımada ve birbirlerine şefkat göstermede mü’minler bir vücut gibidir. Vücudun bir uzvu rahatsız olunca diğer uzuvları da ona ortak olurlar.”"1
“Büyüklere saygı, yaşlıların korunması, görüp gözetilmesi" konusu da bu çerçevede değerlendirilmesi gereken konulardan biridir.
Herşeyden önce şunu ifade edelim ki-, İslâmiyet’in büyüklere saygı anlayışını halkımız “Büyüklere saygı küçüklere sevgi" şeklinde atasözü haline getirmiştir. Millet irfanımızın bu yaklaşımı, şüphesiz ayet ve hadislerden kaynaklanan bir yaklaşımdır.
Nitekim Peygamber Efendimiz de şöyle buyurmuşlardın
"Küçüklerine merhamet etmeyen ve büyüklerine saygı göstermeyen bizden değildir.”121
Dünya hayatı geçicidir. Bugünün gençleri yarının büyükleri olacaklardır. Bugün gücü kuvveti yerinde olan, tuttuğunu koparan insanlardan bir kısmı belki ihtiyarlamadan dünya hayatına veda edecek. Ama bir kısmı da ihtiyarlayıp, daha önce bildiklerini unutur hale gelcek ve Fiziki gücünü de kaybedecektir. İşte bu gerçekten hareketle Rasûlüllah (s.a.s.) gençlerin yaşlılara saygı göstermesi gereğini ve yaşlılara saygı gösteren gençlerin yaşlandıklarında saygı görecekleri gerçeğini şöyle ifade buyurmuştur:
“Bir genç, yaşından dolayı bir ihtiyara hürmet ederse, Ce- nâb-ı Allah da ihtiyarlığında ona hürmet edecek kimseler nasibeder.”3
Kur’an-ı Kerim evlatlara, yaşlılıkları sırasında ebeveyne daha hassas davranılmasını, onların gücendirilmemesini, incitilmemesini ve kendilerinden usanılmış gibi bir davranışa katiyyetle girilmemesini, onlara şefkatle yaklaşılması ve onlar için dua edilmesini emreder. 4
İslâm ahlâkının yüce değerlerinden biri olan büyüklere saygıyı, hayatımıza hakim kılmak ve bu konuda çocuklarımıza iyi örnek olmak zorundayız. Şunu hiç bir zaman unutmayalım ki, büyüklere saygı göstermeyen insanlar, küçüklerden saygı göremezler. Bu kuralı hayatımızın her safhasında uygulayarak yaşatmak, İslâmî, İnsanî ve vicdanî bir görevdir.

(1) Müslim, El-Birr ve’s Sıla, 66, (Hadis no: 2586)
(2) Tirmizf, El-Birr 15 (Hadis no: 1919)
(3) Müslim, El-Birr ve’s Sıla, 66, (Hadis no: 2022)
(4) isrâ Sûresi: 23-24.