Makale

KURBAN BAYRAMI

KURBAN BAYRAMI

LÜTFİ SENTÜRK
Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi

10 Mayıs 1995 Çarşamba günü mübarek kurban bayramıdır. İki dini bayramlarımızdan biri olan kurban bayramının arefe ve bayram günleri, İslâm dünyasının en önemli günlerindendir. Çünkü bu günler, İslam’ın beş esasından biri olan Hac ibadetinin îfa edildiği ve Kurban vecibesinin yerine getirildiği zaman dilimidir. Mali bir ibadet olan kurban, Allah’ın ihsan buyurduğu varlığa bir teşekkürdür.
Kesilen kurbanlar Allah Teâlâ’ya manen yakınlık kazanmamıza vesile olur. İnsan, Kurban kesmekle Allah’a ve O’nun buyruklarına olan bağlılığını, gerektiğinde O’nun hoşnutluğunu kazanmak için her fedakârlığa hazır olduğunu göstermiş olur. Bu itibarla bütün ibadetlerde olduğu gibi kurbanda da ihlâs esastır. Yani yaptığımız ibadetlerin Allah katında kabul görmesindeki temel unsur, bu ibadetleri gösterişten uzak olarak yalnız Allah rızası için yapma çabasıdır. Bu niyet olmadan yapılan hiç bir ibadetin Allah katında bir değeri yoktur. Peygamberimizin: "Ameller, niyetlere göre değer taşır." Sözü, bunun en güzel ifadesidir.
Bazan insan, iyi niyeti sebebiyle fiilen yapamadığı bir ibadet ve iyiliğin, onu yapmış gibi sevabına nail olur. Çünkü Allah Teâlâ’ya yükselen iyi niyetimizdir. Nitekim Kur’an-ı Kerimde: "Onların (Kesilen Kurbanların) ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşır; fakat O’na sadece sizin takvanız (iyi duygu ve niyetiniz) ulaşır.(1) buyurulmuştur.
İslâm, sosyal yardımlaşmaya büyük önem vermiştir.
Kurban ise sosyal yardımlaşmanın bir başka örneğidir. Ekonomik durumları iyi olan müslümanların yılın belli günlerinde kestikleri kurbanlardan yoksullar da, hayır kurumları da yararlanmış olur. Bunu bazıları israf olarak değerlendirmekte ise de, hiç de öyle değildir. Çünkü her gün yeryüzünde binlerce hayvan kesilmekte, fakat bunlardan sadece hali vakti iyi olanlar yararlanmaktadır. Halbuki kurban bayramında bir dinî vecibeyi yerine getirmek maksadıyle kesilen kurbanlardan ise, daha çok yoksullar ve hayır kurumları faydalanmaktadır.
Diğer taraftan Kurban, akraba ve komşular arasındaki sevgi ve kardeşlik bağlarının kuvvetlenmesini sağlar. Çünkü istisnalar hariç, kesilen hayvanın eti üçe bölünür; biri, kurban kesmeyen yoksullara sadaka olarak verilir. Bir bölümü de akraba, tanıdık ve komşulara ikram edilir. Birisi de kendisi ve çoluk çocuğu için alıkonur.
Ayrıca kurbanda hayvancılığı teşvik vardır. Her yıl kurban bayramında kesilmesi ı gereken kurbanlık hayvanları temin işi pek çok kimsenin geçim kaynağını teşkil eder.
Unutulmamalıdır ki Cenab-ı Hak insana faydalı olmayan bir şeyi emretmez. Yapılmasını emrettiği her şeyde insan için gerek maddi ve gerekse manevi pek çok yararlar vardır.
Bütün bunlar dikkate alındığında kurbana israf demek haksızlık olur ve kurbanın manasını anlamamak olur.
Bayrama gelince; bayramların toplum hayatımızda üstün yeri ve değeri vardır. Bayram günleri toplum şuurunun bütünleştiği, toplum fertlerinin birbirleriyle sevişip kaynaştığı mübarek günlerdir. Hayatın bitmek tükenmek bilmeyen sıkıntıları içinde bunalan ve yorgun hale gelen insanları bayramlar dinçleştirir, çalışma azim ve gayretlerini artırır. Bugünlerde akraba, komşu ve tanıdıklarımızla olan ilişkilerimiz kuvvetlenir, birlik ve kardeşliğimiz güçlenir.
Bayram sabahı camilerimizi dolduran kalabalıkların hep birlikte yüce Allah’a yönelmeleri, O’ndan af ve bağış dilemeleri ayrı bir önem taşır, insana büyük huzur ve mutluluk verir.
Bayram günlerinde yapmamız gereken işlerden bazıları özet olarak şunlardır:
Başta anne ve baba olmak üzere büyükler ziyaret edilerek elleri öpülür ve hayır duaları alınır. Akraba ve komşularla tebrikleşilerek karşılıklı sevgi ve saygı duyguları aktarılır. Tanıdıklara gidilerek gönülleri alınır. Hastahanelerde ve evlerde yatan hastalar ziyaret edilir, şifa dilekleri sunulur. Çevredeki yoksullara ve kimsesiz çocuklara yardım edilir ve bayram sevinci yaşamaları sağlanır. Bizden hayır ve dua bekleyen ölülerin mezarlarına gidilerek ruhları şad edilir. Dargın olanlar barışır ve barıştırılır.
Bütün bunlar toplumu oluşturan ferdlerin birbirleriyle kaynaşarak milli birlik ve bütünlüğün sağlanmasında ve toplumu rahatsız eden ayrılık ve düşmanlıkların yok olmasında etkili olur.
Bu duygularla okurlarımızın kurban bayramını tebrik eder, bu bayramın aziz milletimiz için birlik ve kardeşliğe, refah ve mutluluğa, bütün müslümanlar ve insanlık âlemi için barışa vesile olmasını yüce Allah’tan niyaz ederim.
------------------

Hacc:37