Makale

İnternet ve Eğitim

İnternet ve Eğitim

Yener ÖZEN
A Ü. Erzincan Eğitim Fakültesi

Tarih boyunca toplumlar değişik gayelerle yetişen nesli eğitmeye çalışmışlar; bunun için de çeşitli vasıtalardan faydalanmışlardır. Önceleri basit şekil, resim, kalem, kara tahta olan ve araç olarak isimlendirilen bu vasıtalar; bilgi çağı olarak anılan günümüzde, televizyon, video, film, telefaks ve nihayet bilgisayar ve bilgisayarlara dayalı olan ve teknoloji olarak isimlendirilen vasıtalar haline gelmiştir.
Teknoloji olarak adlandırılan “bir sanayi ile ilgili yapım yöntemlerini, kullanılan araç-gereç ve aletleri kapsayan bilgi”"7nin eğitim faaliyetlerine uygulanmasıyla Eğitim Teknolojisi kavramı ve daha geniş anlamda bir bilim dalı ortaya çıkmıştır. Ertürk’ün “çevre ayarlamasında belli öğrenmeleri kılavuzlamak için belli öğretme yöntemlerini kullanırken öğretmenin belli eğitim araç ve gereçlerinden yararlanması durumu”121 olarak tanımladığı bu kavramı Alkan, “genelde eğitime, özelde öğrenme durumuna egemen olabilmek için ilgili bilgi ve becerilerin işe koşulmasıyla öğrenme ya da eğitim süreçlerinin işlevsel olarak yapısallaştırılması”131; Okan ise, “bireyde kendi yaşantıları yoluyla istenilen davranış değişikliklerini kazandırma sürecini sağlayan araç-gereç ve tekniklerin tümü”14’ olarak tanımlamaktadır. Çilenti, eğitim teknolojisinin, bazılarının sandığı gibi: fıziksel bilimlerin ve onların teknolojilerinin eğitime uygulanması değil; davranış bilimlerine dayalı olarak gelişmekte olan eğitim bilimlerinin insanı yetiştirmeye yönelen teknolojisidir,15’ diyerek bağımsız bir bilim dalı olduğunu vurgulamaktadır.
Bu ve benzeri tanımlar dikkate alındığında eğitim teknolojisinin, daha iyi bir nesil yetiştirmek, onlara daha kaliteli ve kalıcı bir eğitim sunma çabasına dönük gelişen teknik bilgi ve becerinin bir ürünü ve bu çabayı göstermenin bir vasıtası olduğu söylenebilir.
Eğitimin bir iletişim süreci olduğu ve eğitilenin çevresi ile etkileşimi sonunda meydana geldiği herkes tarafından kabul edilen bir gerçektir. Eğitim Teknolojisi de zaten en geniş anlamda, eğitim çevresini ayarlama ve düzenlemeyle ilgilenen bir bilim dalıdır. Eğitim Teknolojisi, kaynaktan gelen mesajın, çeşitli kanallar vasıtasıyla alıcıya ulaşması süreci olarak tanımlanan iletişimin oluştuğu ortamla ve kanallarla ilgilenir.
Bir başka açıdan da Eğitim ile Teknoloji arasında iki yönlü sıkı bir ilişkinin olduğu söylenebilir.
Bu ilişkinin birinci yönünü, teknolojinin yapılması, yaşatılması ve geliştirilmesinde eğitilmiş insan gücünün bir sebep rolünü oynaması; ikinci yönünü ise, kaliteli bir eğitim için teknolojinin vazgeçilmez bir öneme sahip olması oluşturmaktadır. Bu çalışma, daha ziyade bu ilişkinin ikinci yönüyle, yani kaliteli bir eğitim yapmada teknolojinin, özellikle de en gelişmiş araç olarak kabul edilen bilgisayar teknolojilerinin eğitimdeki yeri ve önemi ile ilgilidir.
Ülkelerin teknolojik seviyelerine uygun olarak bilgi akım sistemlerini geliştirmeye ya da kurmaya çalıştıkları bir zaman diliminde yaşamaktayız. Çağımız bilgi çağı, ileri toplumlar da bilgi toplumları olarak nitelendirilmektedir. Bilgi her kesimce değerlenmekte, dağıtılmakta ve kullanılmaktadır. Bunu yeterince gerçekleştiremeyen ülkeler başarısızlığa mahkum olmaktadırlar.’6’
Bilgi toplumu olmak için, öncelikle teknolojik alt yapının oluşturulması gerekir. Bunun yanında, her ülkenin kendi bünyesine uygun teknolojiyi üretip, toplumunun hizmetine sunması da gerekmektedir. Bilgi toplumunda bulunan kesimlerde insan gücüne talep artmaktadır. Artık bu güç, fiziksel olmaktan ziyade zihinsel bir nitelik arz etmektedir. Bu nedenle örgün ve yaygın eğitim ile öğretim sistemleri her zamankinden daha çok önem taşımaktadır."1
Tüm dünyada eğitimciler, teknoloji ile eğitim arasındaki bağı yeniden keşfetmek ve varolan teknolojileri alışılmamış biçimde kullanarak yeni eğitim ortamları hazırlamaya çalışmaktadırlar.’81 Eğitimin değer ve etkinliği, teknoloji ve bilim dünyasına açılmasına, bu alandaki imkanlardan faydalanmasına bağlı görülmektedir. “Çağdaş eğitim”den söz edildiğinde, “bilgisayarlı eğitim” akla gelmektedir.’
“Paylaşıldıkça değeri artan tek şey bilgidir” cümlesi, özellikle aydınlar arasında sıkça kullanılan bir ifadedir."0’ Bilgi toplumunun itici gücü bilgisayarlarla birlikte; istenilen bilgileri istenildiği kadar depolayabilen, bunları işleyen, buradan yeni bilgiler üreten, istenilen yere dağıtan bilgi teknolojileri de insanlığın hizmetine sunulmaktadır. Günümüz insanlarının sahip olduğu en gösterişli araçların bilgidir. Bilgi toplumunda bulunan kesimlerde insan gücüne talep artmaktadır. Artık bu güç, fiziksel olmaktan ziyade zihinsel bir nitelik arz etmektedir. Bu nedenle örgün ve yaygın eğitim ile öğretim sistemleri her zamankinden daha çok önem taşımaktadır.
Tüm dünyada eğitimciler, teknoloji ile eğitim arasındaki bağı yeniden keşfetmek ve varolan teknolojileri alışılmamış biçimde kullanarak yeni eğitim ortamları hazırlamaya çalışmaktadırlar.’81 Eğitimin değer ve etkinliği, teknoloji ve bilim dünyasına açılmasına, bu alandaki imkanlardan faydalanmasına bağlı görülmektedir. “Çağdaş eğitim”den söz edildiğinde, “bilgisayarlı eğitim” akla gelmektedir.’
“Paylaşıldıkça değeri artan tek şey bilgidir” cümlesi, özellikle aydınlar arasında sıkça kullanılan bir ifadedir."0’ Bilgi toplumunun itici sayarlar ve iletişim teknolojilerinin olduğu söylenebilir."
Ülkeler her çağda bilgiye önem vermişler ve bu bilgilerin sıhhat derecesiyle orantılı olarak yaptıkları işlerde başarılı olmuşlardır. Bu bilgileri derlemek için bir teşkilatlanmaya gidilmiştir. Çağımızın bilgi ihtiyacı oldukça karmaşık ve spesifikleşmiştir. Her çağda bilgi sistemleri, o çağın geliştirdiği bilgi teknolojilerine göre düzenletilme- sine ve işletilmesine bağlı bulunmaktadır. Bilgisayarla oluşturulacak bu sistem, gerekli bilgilerin zamanında derlenip çözümlenmesi, değerlenmesi, saklanması, iletilmesi, güncel olarak yaşatılıp her an erişilip kullanılabileceği ortamlarda saklanmasını sağlamaktadır."2’ Artık iletişim için hız bir problem olmaktan çıkmaktadır.
Bilgisayar alanında yaşanan gelişmelere paralel olarak, iletişim imkanlarının gelişmesi, insanoğluna bilgilerin erişiminde ve dağıtımında yeni seçenekler ve fırsatlar sunmuştur. Bilginin iletiminde, Samuel Morse tarafından geliştirilen nokta ve çizgilerden oluşan araç, 1930’larda yaygın olarak kullanılmıştır. Sözlü iletişim aracı olarak telefon 1970’li yıllara kadar mesajın elektronik iletildiği temel iletişim aracı olmuştur. İkinci Dünya Savaşından sonra teleks, Avrupa ve Amerika’da yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. 1980’li yılların sonlarına gelindiğinde bilgisayarın özel iletişim hatları ile birlikte kullanıldığı görülür. Terminallerin üretilmesinde yaşanan gelişmeler, telefon ve teleks bağlantıları ile sözlü ve yazılı mesajların iletilmesinde yeni imkanlar sağlamıştır. Bu gelişmeler ISDN network’ün geliştirilmesine zemin hazırlamıştır. Günümüzde çok büyük miktarda bilginin, magnetik şerit ve disk birimleri gibi yüksek hızlı bellek birimlerinde saklanması ve kolaylıkla anlaşılabilir dizinleme özellikleri nedeniyle, istenen bilginin kolaylıkla alınması mümkündür.’14’
Bilgisayarlar, önceden verilen program gereğince, bilgileri çok hızlı biçimde yapan, kullanıcıların hizmetine sunan araçlar olarak bilinmektedir. Bilgisayarların başta gelen özellikleri; programlanabilir olma, bilgiyi saklayabilirle, aritmetik ve mantık işlemlerini hızlı ve doğru biçimde yapabilme, basılı, çizgisel çıktılar üretebilmeleridir."51
Bilgisayarın bilgi sisteminde kullanılmasıyla birlikte, bilgiye ulaşım imkanı da artmıştır. Yalnız bunun için, teşkilatlanmanın çok iyi kurulması, yani bilginin üretilme, edinilme ve kullanılma ağlarının eksiksiz oluşturulması gerekmektedir. Bilgi üreten kuruluşlar arasında bir bilgi ağının oluşturulması ve bu ağm bir bilgi merkeziyle teçhiz edilmesi bilginin kolay ve bir sistem içinde toplanmasını, dağıtımını ve kullanımını sağlayacaktır.
Görüldüğü gibi bilgisayar ve iletişim alanı, sürekli bir arayış ve yeniliklere sahne olmaktadır. Bu süreç içinde ise teknolojik gelişmeler, bu ikisini bir birine yaklaştırmakta ve zaman ve mekan kısıtlılığını ortadan kaldırarak, insanoğluna yeni hizmetlerin kapılarını açmaktadırlar. Bilgi teknolojileri şemsiyesi altında anılan bilgisayar, iletişim araçları, örgüt dünyasına çeşitli işlevleri gerçekleştirmek üzere tasarlanan bilgi sistemleri içinde hizmet vermektedirler."71
Bilgisayar, içinde yaşadığımız yüzyılın temel kültür öğelerinden biri olup, kullanımı hızla yaygınlaşan bir araçtır. Özellikle gelişmiş ülkelerde, insan yaşamında her an karşı karşıya gelinen bilgisayar, giderek tüm ülkelerde kendine önemli bir yer edinmeye başlamış, yaşamın vazgeçilmez aracı olma durumuna gelmiştir. Bugünün ve geleceğin toplumunda iyi bir yer edinebilmek, insanların bilgisayarı tanımaları ve kullanım becerileri ile donatılmalarını gerektirmektedir."81
Teknolojik Bir Araç Olarak Bilgisayar ve Eğitim
Bilgisayar sistemleri eğitim uygulamalarında rahatlıkla kullanılabilir ve kullanılmaktadır. Ancak, her eve telefon hattına bağlı bir bilgisayar yerleştirmek günümüz şartlarında yüksek harcamalar gerektirdiğinden, çok sayıda kullanıcının faydalanabileceği merkezler seçilerek ya bir kontrol merkezinden gerekli bilgiler, kurulmuş olan bir bilgisayar ağı vasıtası ile bu merkezlere ve buradan öğrencilere aktarılmakta, ya da yine bu merkezlerde daha önce hazırlanmış bilgi CD-ROOM’ları veya teletext, tele konferans sistemleri ile dersler verilebilmektedir.’11”
Eğitimde bilgisayardan faydalanma konusuyla ilgili değişik görüşler bulunmaktadır. İlgili kaynaklar dikkatle incelenip, bir bütünleştirmeye gidildiğinde; eğitimde bilgisayardan başlıca, (a) eğitim araştırmalarında, (b) eğitim hizmetlerinin yönetiminde, (c) ölçme- değerlendirmede, (d) rehberlik ve danışma hizmetlerinde, (e) bilgisayar eğitiminde, (f) öğretme-öğren- me süreçlerinde kullanılmaktadır.
Bilgi-kütüphane hizmetlerinin ve bilgi akışının millî seviyede, bilgi teknolojileri desteğinde tesis edilmesi ve yürütülmesi bilgi çağının bir gereği ve alt yapısıdır. Çağın gerektirdiği bir etkinlik ile hızlı bir şekilde toplumun bilgilendirilmesi, toplum fertlerinin ihtiyaç duyduğu bilgi, belge ve yayına ihtiyaç duyduğu yerde ulaşabilmesiyle, kütüphanedeki dokümanların bibliyografik olarak bilgisayarlara yüklenmesi ve terminallerle kütüphanede olduğu gibi bilinebilecek ve bilgiye en kısa sürede ula- şılabilecektir.’2"
Bilime yapacağı katkılar konusunda üzerine büyük görevler düşen üniversite ve araştırma kuruluşları, gerek bilginin üretilmesi ve yayılmasında, gerekse nitelikli insan gücü oluşumunda gündeme gelmektedir. Yükseköğretim, toplumun entellektüel standardının yükselmesine yardım eder, bilim ve bilgi seviyesinin boyutlarını genişletir ve sonuçta bilgi toplumunun oluşumunu sağlar.
Nüfus artışı ve endüstriyel gelişimlere cevap verebilmek için yaşamın her döneminde toplumun büyük kesimine eğitim verme gereği doğmuştur. Bu kadar büyük bir kesime eğitimi çabuk, ucuz ve etkili olarak götürebilmenin yollarından biri de uzaktan eğitimdir. Uzaktan eğitim sisteminde kullanıma alman her yeni cihaz vb. teçhizat eğitimin etkisini daha da artırmak tadır.121’
Gelişen teknolojiye bağlı olarak eğitimde alışılagelmiş yöntemlerin kullanımı gün geçtikçe azalmakta ve bu yöntemlerin yerini modern sistemler almaktadır. Özellikle gelişmiş ülkelerde, eğitimin daha kaliteli yapılabilmesi için modern eğitim teknolojisi araçları kullanılmaktadır. Bu ülkelerde, farklı üniversitelerin kam- püsleri arasında kurulan tele konferans sistemleri sayesinde dersin anlatıldığı salonların çok uzaklarında yer alan merkezlerde bulunan öğrencilere uzaktan eğitim götürülebilmektedir. İnternet imkânlarını kullanarak yüksek lisans eğitimi veren ülkelerin sayısı gün geçtikçe artmaktadır. ABD, İngiltere, Hollanda gibi ülkeler bu sistemin öncülüğünü yaparak, eğitimlerini kaliteli bir düzeyde devam ettirmektedirler.
Bilgisayar, eğitim araştırmalarına ilişkin her türlü verinin hızlı ve doğru biçimde hizmete sunulmasına imkan sağlayabilecek biçimde kullanılabilmektedir. Günümüzde, belirli programlama ilkelerine uyulduğunda, en karmaşık hesaplamalar kısa zamanda eğitim araştırmacısının hizmetine sunulabilmektedir. Bilgisayarın sağladığı imkanlarla araştırma verilerinin işlenmesi, sonuçların alınması kolayca gerçekleşebilmektedir. Bu kolaylıklar, eğitim araştırmalarının daha kısa sürede tamamlanmasına, eğitim etkinliklerinin iyileştirilmesine katkı sağlamaktadır.1251 Bilgisayarlı Bir İletişim Teknolojisi Olarak İnternet Haberleşme teknolojilerinin gelişmesi sayesinde bilginin iletilmesi, işlenmesi ve depolanması gibi yeni alanlar ve bunlarla ilgili yeni teknolojiler ortaya çıkmıştır. Bu teknolojiler sayesinde insan, yaşadığı dünyaya alternatif olan farazi bir dünya oluşturmuştur. Bu hayali dünyanın neredeyse tamamını bugün Internet oluşturmaktadır.’26’ İnternet, dünya üzerindeki milyonlarca bilgisayarı ve bilgisayar kullanıcısını birbirine bağlayan sanal bir bilgi ağına verilen addır. Gerçekte olmayan; ancak işleyen bir komünikasyon ağıdır. Sayıları her geçen gün inanılmaz boyutlarda artan irili ufaklı milyonlarca bilgisayarda bulunan ya da o anda girilen bilgilerle, bu bilgisayarları birbirine bağlayan kablo ve radyo dalgalan üzerinde yol alan bilgiden oluşan sanal bir varlıktır. Bu yüzden de siber-uzay ya da Süper Bilgi Otoyolu olarak da adlandırılmaktadır. Bu süper bilgi ağma kuruluşlar kadar kişiler de bağlanabilmektedir.’27’
Bilgi ağlarının gelişmesi sonucu, bilginin uluslar arası denetimi, erişimi ve paylaşımı kolaylaşmıştır. Artık basılı formatı olan veya olmayan her türlü bilgiye, bilgi ağları yoluyla erişim kolaylıkla sağlanmaktadır. Bilgi çağının en büyük özelliği, yeni bilgilerin çok hızlı bir şekilde üretilmesidir. Üretilen her yeni bilgi, bir sonraki bilginin üretilmesinin hazırlayıcısı olmaktadır.’28’
Basın yayın alanında çok büyük değişiklikler ortaya çıkmıştır. Bugün Türkiye’de bazı günlük gazete ve dergilerin kağıda basılmış hali okuyucunun eline geçmeden, internet üzerinden dünyanın her tarafına gönderilebilmektedir. Bunun yanında dünyada bir çok dergi ve gazetenin hazırlanmasından dağıtımına kadarki işlemler internet üzerinden olmakta ve ekonomik maliyeti düşürmektedir.129’ Bu da kültürel gelişime, dolayısıyla da eğitime büyük bir katkı sağlamaktadır.
İnternet aracılığıyla haberleşme, bilgi alış verişi, ticaret, duyuru, eğitim ile gerçek hayatta yapılan pek çok etkinliği yapmak mümkün olmaktadır. İntemet’in en yaygın olarak kullanıldığı ABD’de, eğitim ve ticaret gibi bir çok alanda etkin kullanıma yönelik projeler desteklenmektedir.’
Bilgisayar ağlarının ağı olarak hizmete sunulan internet, daha çok bilgisayarların birbirine bağlanmasını sağlamaktadır. Her ne kadar çok ortam uygulamaları ile internet, küresel çapta haneleri ve kurumlan, eğlence/bilgi amaçlı uygulamalarla küresel enformasyon/iletişim pazarının ve hizmet sektörü pazannın müşterisi konumuna sokabilmek- teyse de bu konuda önemli engelleri bulunmaktadır. İnternet daha çok var olan telefon ağının üzerine kurulmuştur. Özellikle iletişim hizmetleri açısından gerekli biçimlendirme esnekliğinden yoksundur. İnternet, küresel çapta milyonlarca bilgisayar kullanıcısını bir araya getiriyorsa da, kullanım kolaylığı açısından bakıldığında yine de seçkincidir.’
İntemet’in temelini oluşturan ARPANET (Advenced Research Programme Agency Network), askeri amaçlı araştırma yapan laboratuar ve üniversiteleri birbirine bağlamak için geliştirilmiştir. İntemet’in en çok kullanılan hizmetlerinden biri olan elektronik posta (E-Mail) hizmeti, 1970’lerin başında DARPA’nın finansmanıyla geliştirilmiş ve 1990’Iara kadar büyük çoğunlukla askerî amaçlarla kullanılmıştır. Arpanet, 1990 yılı Haziran ayında ortadan kalkmış ve internet adı altında önce ABD’deki üniversitelere, daha sonra da genel kullanıcılara açılmıştır. İnternet, bugünkü haliyle “bilgisayar ağlarının ağı" olarak tanımlanabilmektedir. Bu ağlara bağlı olan milyonlarca bilgisayar kullanıcısı inter- net’e bağlanabilmekte ve hizmetlerden faydalanabilmektedir. Kamuoyunda sık sık ortaya çıkan bir araştırmaya göre 1994 yılında 14,5 milyon internet kullanıcısının bulunduğu ve kullananların sayısının her yıl ikiye katlandığı ileri sürülmektedir.1’1 İnternet, dünyanın yaklaşık 200 ülkesinde, yüzbinlerce özel ve resmi kuruluş, işyeri, okul ve evdeki milyonlarca bilgisayarın, kablo, telefon hattı, uydu gibi araçlarla birbirine bağlanmasından oluşmuş yeryüzünün en büyük iletişim ağıdır. İnternet’in temelindeki teknoloji 1970’li yıllarda ABD Savunma Bakanlığı’nın farklı merkezlerini birbirine bağlamak için geliştirilmiştir.
TCP/IP denilen bu teknolojinin dünyayı değiştiren en büyük özelliği, değişik üreticiler tarafından, farklı standartlarda yapılmış çok sayıda bilgisayarın ve bu bilgisayarlardaki programların birbiriyle iletişim kurarak ortak çalışabilmesini sağlamasıdır. Günün her anında dünya nüfusunun yaklaşık %1’i aktif olarak İnternet’i kullanmakta, bu teknoloji sayesinde haberleşmekte, diledikleri bilgiye ulaşabilmekte ve ticaret yapmaktadır. İnternet, bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli ulaşmanın ve onu paylaşmanın günümüzdeki en geçerli yoludur. İnternet’in önemi, "olmazsa olmaz" derecesinde sürekli artmaktadır. İnternet önümüzdeki yıllarda üretilecek bilgilerin dolaşım sistemidir. İnternet’i bir topluluk, bir kitaplık, dev bir bilgisayar şebekesi, hayatı kolaylaştıran ve demokrasi platformu olan bir unsur olarak görmek mümkündür.34’
Türkiye’de internete 1993 yılında bağlanılmış ve başlangıç üniversitelerle olmuştur. Şu anda Tür
kiye’nin Ankara, İstanbul ve İzmir’deki yurtdışı çıkışları ile bu üç il arasında bir omurga oluşturulmuş durumdadır.135’ ABD’de 1969’da başlayan internet kullanımı, Türkiye’de, üniversiteler arasında kullanımı daha eskiye dayansa da ilk kullanımlar 1995’te başladı ve hemen yayılarak 1996 yılı ortalarında ISS sayısının 30’u geçmesiyle patlama yaşandı. Şu anda Türkiye’deki ISS sayısı 65 civarındadır.136’
İnternet kullanıcı sayısının gerek yurdumuzda, gerekse dünyada çok hızlı bir şekilde arttığı ve bu sistemin eğitimde bilgi işlem açısından kaçınılmaz hale geldiği göz ardı edilemez bir gerçektir.1371
Günümüzde birçok bilgisayar ağının yanı sıra, uluslar arası ağlar da yaygınlaşmaktadır. Büyük bilgi ve enformasyon bankalarının paylaşımı bu teknoloji ile mümkün olmaktadır. En yaygın olarak kullanılan ve Türkiye’nin de TÜBİTAK ve ODTÜ gibi araştırma ve eğitim merkezleri aracılığıyla bağlı olduğu internet bilgisayar ağı yardımıyla isteyen her bilgisayar kullanıcısı, dünyanın herhangi bir yerindeki bilgi bankasına ulaşıp ondan faydalanabilmek- te, isterse kendi bilgisayarına aktarabilmektedir
Türkiye’de, üniversiteleri ve bilgi merkezlerini birbirine bağlamayı amaçlayan, Ulusal Akademik Ağı ve Bilgi Merkezleri (ULAKBİM)’in kurulması çalışmaları sürmektedir. ULAKBİM’i de kapsayacak bir ulusal bilgi ağı alt yapısına ilişkin ana plan çalışmaları tartışma gündemindedir.’
Geçmişin iletişim araçlarının temel özelliği "tek yönlü" olmalarıydı. Dolayısıyla verilen bilgilerin aynı ortamda tartışılması ve değerlendirilmesi mümkün değildi. Ancak bugün, internetin sağladığı imkanlarla insanlar, dünyanın herhangi bir yerindeki başka insanlarla çok rahat bir şekilde karşılıklı olarak iletişim kurabilmekte ve anında aynı ortamda verilen bilgileri değerlendirebilmektedirler. İnternetin bu çift veya çok yönlü iletişim sağlayabilme özelliği, belirli güçlerin veya zihniyetlerin insanları yönlendirme, üzerlerinde iktidar kurabilme rollerini de oldukça zayıflatacaktır.1401
İnternet, kişiyi devlete karşı bağımsızlaştırarak ulus-devletin kapısını zorlamaya başladı. Yeni enformasyon teknolojileri insanın değer kazandığı demokrat bir toplumun temelini hazırlıyor. Sınırları yıkan internet, dünya köyünün yeni vatandaşlarını siber kültüründe kaynaştırırken "Sanal Gerçeklik" hükmünü icra ediyor ve iç bünyedeki tüm olaylar, tüm dünyada yankı buluyor.’4"
İnternet’in Eğitime Katkısı
Bilgisayar teknolojisindeki bu hızlı gelişme ile eğitim alanına giren “bireysel öğretim”, “programlı öğretim”, “bilgisayar destekli öğretim” gibi kavramlardan sonra en son olarak “internet” kavramı girmiş ve dünya bilgi paylaşımı ve özellikle de eğitim tarihinde bir dönüm noktası olmuştur.
Bilgi çağında kullanılmakta olan bilgi ağları, eğitimin her kademesinde uygulanan öğrenme- öğretme yöntemlerini hızlı bir biçimde değişime uğratacak olup, bu alanda yeni bir çığır açacaktır. Bu alanlardan bir tanesi de, insanoğlunun bundan sonra bilgiye çok daha kolay yolla ulaşacak olmasıdır. Ortaya çıkarılacak olan öğrenme-öğretme ortamları, öğrenmeyi yapanların sosyalleşmesini, zihinsel olarak gelişmesini ve iletişim yapabilme yeteneklerini geliştirecektir.
Bilgisayar destekli yönetim, karar verme sürecini hızlandırabilir ve okul yöneticisine zaman açısından büyük yararlar sağlayabilir. Yakın bir gelecekte okulların çoğunluğunun intemet’e bağlanmasıyla birlikte, okul yöneticisi bilgi yönetiminin merkezinde olacaktır. Öğretmen, gününün önemli bir kısmını derslere girip çıkarak geçirirken, okul yöneticisi ise zamanının büyük kısmını eğitimsel bilginin üretimi ve yönetimiyle geçire - cektir.’43’
Yüksek performanslı okulların, deneyimlerini, düşük perfomanslı okullarla paylaşması ancak, internet üzerinden oluşturulacak yerel ağ ve bu ağların yine internet üzerinden konuşturulmalarıyla mümkün olabilecektir.
İnternet, uzaktan eğitim yöntemleri içerisinde son zamanlarda oldukça önem kazanmıştır. Çünkü, telefon hatları şebekesi dünya ülkelerinde çok yaygın ve etkin olarak kullanılmaktadır. İnternetle çok büyük sayıda kitlelere ulaşmak mümkündür. İnternet ile her türlü eğitim-öğretim yapılabileceğinin dünyada bir çok örneği bulunmaktadır. Bazı gelişmiş ülkelerde yüksek lisans programlan internet üzerinden yürütülebilmektedir. Diğer uzaktan eğitim yöntemleri yanında, en hızlı gelişme göstermesi ile kendisini hissettirmiştir. İnte- met’in güçlü ağı sayesinde, Türkiye’nin ücra köşelerine kadar uzaktan eğitim götürülebilir. İlk etapta sertifika programları ile internetin etkili olup olmadığı araştırılır. Bilahare diplomaya yönelik programlar düzenlenerek, toplumun eğitimine katkı sağlanabilir.’45’ İnternet üzerindeki kullanıcılar birbirine elektronik posta gönderebilir; ABD’de bir üniversitenin kütüphanesinde araştırma yapabilir; YÖK arşivine bağlanıp bilim ve teknik dergilerinin yeni ve eski sayılarını tarayabilir, yazılan okuyabilir ya da Fırat Üniversitesi’ne uzanıp, o üniversite hakkında genel bilgiler toplayabilir.’46’
İnsanlar internet ile dünyanın her yerinde bulunan ve bu sisteme bağlı olan eğitim kurumu olan veya olmayan yerlerden rahatlıkla resim, yazı veya video formatlı bilgileri, bilgisayarlar arası iletişim yolu ile kendi kütüphanelerine aktarabilirler. Günümüzde, in- temet’in gelişimi ile gelişen küresel eğitimin bir parçası olan sanal üniversiteler hızlı bir şekilde gelişmeye başlamış olup aynı zamanda yayılma süreci içine girmiştir.
Bilgisayarlar sayesinde gerçekleştirilen elektronik posta işletmeciliği. bankalar arasında elektronik fon transferleri ve Web sayfaları ile tanıtım ve organizasyonlar bilgi çağının en önemli araçları konumundadır. Dünyanın öbür ucuna saniyede ulaşmak ışık hızı mertebesinde büyük bir gelişme ve bir imkan olduğu karşımıza çıkmaktadır. İşte bilginin yönetilmesi ve bilgi teknolojisinin kullanımı ile zamana meydan okuyan gelişmeler. Bunların gerisinde kalan milletler, sömürülmeye mahkumdur- lar.,4K>
Artık günümüzde internet aracılığıyla yemek tarifinden, turistik otellerin özelliklerine, borsa haberlerinden ulusal ya da uluslararası siyasî hareketlere değin çok çeşitli alanlarda milyonlarca mesaj, internet kullanıcılarının hizmetinde bulunmaktadır."”’
Muasır medeniyet seviyesine ulaşmayı amaçlayan ülkemizin, yöneticisiyle, bilim adamıyla, öğretmeniyle, öğrencisiyle ve diğer ilgili kişileriyle bir bütün halinde bu gayesine dönük amansız bir mücadeleye girmesi ve bunun için de gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.

Dipnotlar
1- Türk Dil Kurumu, Türkçe Sözlük.
c. 2, (Ankara, 1988), s. 1443.
2- Selahattiıı ERTÜRK, Eğitimde Program Geliştirme, 7. Baskı, (Ankara: Meteksan Yayınları. 1993.), s. 104.
3- Cevat ALKAN, Eğitim Teknolojisi,
5. Baskı, (Ankara, Anı Yayıncılık, 1997) s. 13.
4- Kenan OKAN, Eğitim Teknolojisi;
(Ankara: Okan Yayınları, 1983), s. 9.
5- Kamuıan ÇİLENTİ, Eğitim Tekno
lojisi ve Öğretim, 4. Baskı, (Ankara, Gül Yayınevi, 1991,) s. 30.
6- I. Hakkı YÜCEL, Bilim Teknoloji
Politikalarının Ülke Kalkınmasındaki Önemi ve Türkiye’nin Araştırma Kapasitesi. (Ankara, DPT Sosyal Planlama Genel Müdürlüğü, 1992,) s. 110.
7- A.g.e., s. 111.
8- Mahmut TEZCAN. "Gelecekte Eği
tim (21. Yüzyılın Okulları Üzerine)", Yeni Türkiye Dergisi, Sayı, 20, (Ocak-Şubat, 1998), s. 823.
9- Alişan HIZAL, Bilgisayar Eğitimi ve Bilgisayar Destekli Öğretime İlişkin Öğretmen Görüşlerinin Değerlendirilmesi (Eskişehir, A.Ü. Eğitim Fakültesi Yayınları, 1989), s. 26.
10- Yurtsan ATAKAN,"Medyada Görsellik ve Etkileşim Çağı", Yeni Türkiye, Sayı:ll, (Eylül-Ekim, 1996), s. 85.
11- Haşan ÇOBAN, Bilgi Toplumuna Planlı Geçiş, İstanbul, İnkılap Ki- tabevi, 1997), s. 16-17.
12- İ. Hakkı YÜCEL, a.g.e., s. 111.
13- Türksel Kaya Bensghir, Bilgi Teknolojileri ve Örgütsel Değişim, (Ankara: TODAİE, 1996), s. 37.
14- Bilim ve Teknoloji Ansiklopedisi, (Bilgisayarlar Maddesi), cilt, 1 (İstanbul. Ağaoğlu Yayınevi Tesisleri Gelişim Yayınlan, 1980).
15- Alişan HIZAL, a.g.e., s. 25-26.
16- İ. Hakkı YÜCEL, a.g.e., s. 111112.
17- Türksel Kaya Bensghir, a.g.e., s. 38.
18- Alişan HIZAL, a.g.e., s. 32-33.
19- Kayhan GÜLEZ. "Uzaktan Eğitimde Teknolojik Hız ve Bunun Artırılması", Uzaktan Eğitim Dergisi, (Kış- 1998), s. 22.
20- Alişan HIZAL, a.g.e., s. 25-26. 20 a.g.e., s. 26-27.
21- İ. Hakkı YÜCEL, a.g.e, s. 112.
22- A.g.e., s. 112.
23- Kayhan GÜLEZ, a.g.e., s. 24.
24- Asaf VAROL. "Tele Konferans ve İnternet Sistemlerinin Uzaktan Eğitim Amaçlı Kullanımı”, “Türkiye I. Uzaktan Eğitim Sempozyumu Bildiri Özetleri. (Ankara, 1215 Kasım 1996), s. 95.
25- Alişan HIZAL, a.g.e., s. 29.
26- Asaf VAROL ve Tunay Alkan, "İnternete Genel Bakış”, Uzaktan Eğitim Dergisi, (Kış-1998), s. 10.
27- Yurtsan ATAKAN, a.g.e., s. 90.
28- Mehmet SAĞLAM, "21. Yüzyılda Eğitim”, Yeni Türkiye Dergisi, Sayı: 20, (Ocak-Şubat. 1998), s. 795.
29- Asaf VAROL ve Tunay Alkan, a.g.e., s. 14. _
30- Mehmet SAĞLAM, a.g.e., s. 796.
31- Haluk GERAY, “Yeni İle tişim Teknolojilerinde Eğilimler: İnternet, GII ve Türkiye”, Yeni Türkiye, SayıO 11, (Eylül-Ekim, 1996), 68-69.
32 A.g.e., s. 62.
33 Coşkun Can AKTAN ve Mehtap Tunç, “Bilgi Toplumu ve Türkiye”, Yeni Türkiye Dergisi, Say; 19, (Ocak-Şubat, 1998), s. 129
34. Asaf VAROL ve Tunay Alkan, ag,e, s. 10.
35 Mehmet SAĞLAM, a.g.e., s. 796.
36 Asaf VAROL ve Tunay Alkan, a.g.e., s. 14.
37 Kayhan GÜLEZ, a.g.e., s. 23.
38 Haşan ÇOBAN, a.g.e., s. 20.
39 Hüsnü ERKAN. "21. Yüzyıla Girerken Bilgi Toplumu ve Türkiye", Yeni Türkiye Dergisi, Sayı: 19, (Ocak-Şubat, 1998), s. 140.
40 Asaf VAROL ve Tunay Alkan, a.g.e., s. 13-14.
41- Abdullah GÜL, “Bilgi Toplumu ve Türkiye ya da Jakobenizmin Yıkılışı", Yeni Türkiye Dergisi. Sayı, 19, (Ocak-Şubat, 1998), s. 174.
Aytekin İŞMAN, “Bilgi Çağında Eğitim", Yeni Türkiye Dergisi, Sayı: 20, (Ocak-Şubat, 1998), s. 857.
43- Vehbi Çelik, "Bilgi Toplumunun Eğitim Sistemi ve Geleceğe Dönük Eğilimler", Yeni Türkiye Dergisi, Sayı: 20, (Ocak-Şubat, 1998), s. 833.
44- M. Tınaz TİTİZ, “Türkçe Bilgi Ağlan", Yeni Türkiye Dergisi, Sayı: 20, (Ocak-Şubat. 1998), s. 853.
45- Asaf VAROL ve Tunay Alkan a.g.e., s., 16.
46- a.g.e., s. 11.
47- Aytekin İŞMAN, a.g.e., s. 859-860.
48- Yavuz KIR. "Global Köyde İn- teraktif (Etkileşimli) Sanal Bir Toplum", Yeni Türkiye Dergisi, Sayı: 19. (Ocak-Şubat, 1998), s. 215-216.
49- Halil İbrahim GÜRCAN, "Geleneksel Gazeteden Elektronik Yayımcılığa", Yeni Türkiye Dergisi, Sayı: 11, (Eylül-Ekim, 1996), s. 104.
42