Makale

Diyanet İşleri Başkanı MEHMET NURİ YILMAZ: 1. Din Şûrası'ndan umulan faydalar hasıl olmuş ve şûra amacına ulaşmıştır.

RÖPORTAJ:

Diyanet İşleri Başkanlığı kurulduğundan beri ilk defa gerçekleştirilen l. Din Şûrası, Basın-yayın ve kamuoyu nezdinde büyük ilgi gördü. Basın sayfalarını, TV kuruluşları kameralarını, kamuoyu dikkatlerini buraya çevirdi.
Neydi beklenen? Bu Şûra’nın toplanmasında büyük gayret ve enerji harcayan ve neticede bunu gerçekleştiren

Diyanet İşleri Başkanımız Mehmet Nuri YILMAZ ile, Sorumlu Yazı İşleri Müdürümüz Gaffar TETİK görüştü.

Diyanet İşleri Başkanı
MEHMET NURİ YILMAZ:

"1. Din Şûrası’ndan umulan faydalar hasıl olmuş ve şûra amacına ulaşmıştır."

■ Sayın Başkanım; Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, Diyanet İşleri Başkanlığı kurulalıdan beri ilk defa bir "Din Şûrası" toplandı. Bu Şûra’yı tertip etmekteki maksadınız neydi. Bir açıklama yababilir misiniz lütfen?

□ Bilindiği gibi, millî mücadele yıllarında kurulan TBMM hükümetlerinde din işleri, hükümette yer alan bir bakan marifetiyle yürütülmekteydi. 3 Mart 1924 tarihinde Şer’iye ve Evkaf Vekaleti Ilga edilerek Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanunla yeni bir düzenlemeye kavuşturulan Başkanlığın görevi; "İslâm dininin inançları, ibadet ve ahlâk esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek" olarak belirlenmiştir.
Başkanlığımız gerek 429 sayılı kanun, gerekse 633 sayılı kanun ile kendisine verilen görevi, başlangıçtan beri en iyi şekilde ve başarı ile yürütme gayreti içerisinde olmuştur.
Ancak, hızla değişen dünyamızda yeni teknik ve metodların kullanıma sunulması, meydana gelen büyük çaplı, siyasi hadiseler neticesinde yurtiçinde yaşayan vatandaşlarımızın yanında, soydaşlarımıza da din hizmeti götürülmesi mecburiyeti ve ortaya çıkan yeni beklentiler, hizmet yelpazesi sürekli genişleyen Başkanlığımızın, sunmuş olduğu din hizmetlerini gözden geçirmesini zaruri kılmıştır.
Bilindiği üzere, din hizmeti çok yönlü, toplumun bütün kesimlerini yakından ilgilendiren son derece mühim bir hizmettir. Böyle önemli bir hizmetin hakkıyla yapılabilmesi, din eğitimi, öğretimi ve hizmeti veren bütün kurum ve kuruluşlar arasında işbirliği yapılmasını ihtiyaç haline getirmiştir.
İşte bu fikirden hareketle, "Diyanet İşleri Başkanlığınca yürütülen hizmetlerin geliştirilmesi konusunda bilimsel yeterlikleri ve- din hizmetleriyle tanınmış olan bilim ve din adamlarının görüşlerine başvurmak" amaç edinilerek, yerli ve yabancı din ve bilim adamlarının, çeşitli kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin katılımıyla I. Din Şûrası toplanmıştır.
■ Hedeflenen maksat hasıl oldu mu Efendim?
□ I. Din Şûrası’ndan umulan faydalar hasıl olmuş ve Şûra amacına ulaşmıştır.
Şûra esnasında "Din Hizmetlerini Geliştirme, Dini Konularda Toplumu Aydınlatma" ve "Dinî Yayınlar" isimleri altında üç ayrı komisyon civarında tebliğ sunulmuştur. Sunulan bu tebliğler ve bu tebliğlerin müzakereleri esnasında, çok değerli fikirler ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bu fikirler Başkanlığımıza, bundan sonraki hizmetlerinde yol gösterecek, ışık tutacaktır. Yapılan müzakereler sırasında bir bürokratın, bir bilim adamının, bir din adamının, bir sosyoloğun ve bir gazetecinin, kısacası toplumun pek çok kesiminden, fikir ve yazılarıyla kendisini ispat etmiş kıymetli şahsiyetlerin, aynı konuda birbirini tamamlayan, ya da bir diğerini tenkit eden fikir ortaya koymaları, Şûramızın amacına ulaşmasında büyük rol oynamıştır.
■ Şûra’ya gösterilen ilgi hakkında neler söyleyebilirsiniz?
□ I. Din Şûrasına gösterilen ilgi, beklenilenin üzerinde olmuştur. 27’si değişik Islâm ülkelerinden olmak üzere üye, temsilci ve davetli sıfatıyla 203 kişi oturumlarda bulunmuştur.
Şûranın açılış merasimine Sayın Cumhurbaşkanımız, Sayın Başbakanımız, Anayasa Mahkemesi Başkanımız, Bakanlarımız, Milletvekillerimiz, Parti temsilcilerimiz, üst düzey bürokratlarımız, çok sayıda vatandaşımız ve basın mensuplarının iştiraki; bundan sonraki Şûralar için güzel bir gelenek başlatılması şeklinde değerlendirilmektedir.
Bunun yanında, yurtiçinden bir, yurtdışıdan da iki Bakanın oturumları teşrifleri ve çok kıymetli fikirleri ile yaptıkları katkılar, Şûramıza ayrı bir mana kazandırmıştır.
Ayrıca, basın-yayın kuruluşlarının I. Din Şûrası’na gösterdiği ilgi, her türlü takdirin üzerindedir. Bu kuruluşlarımız günler öncesinden Şûra ile ilgili yayınlarına başlamışlar ve Şûrayı başından sonuna dek izleyerek, kamuoyumuzu aydınlatıcı, tatminkâr bilgileri aktarmışlardır. Üzerinden günler geçmesine rağmen gazete ve televizyonlarımızın Şûra ile ilgili yayınlarına devam etmeleri, I. Din Şûrasına gösterilen ilginin ne derece büyük olduğuna en güzel delili teşkil etmektedir.
■ Şûra’da alınan kararlar hakkında bilgi verebilir misiniz?
□ I. Din Şûrasında oluşturulan üç ayrı komisyonda alınan kararlardan 37 tanesi genel kurulda görüşülerek, Genel Kurul kararı haline gelmiştir.
Şüphesiz bu kararların hepsi de çok önemlidir. Birbirinden önemli olan sözkonusu kararlardan bir kaç tanesini şöyle sıralamak mümkündür:
- Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde çeşitli uzmanlık dallarının sağladığı bilgi ve belgeleri toplayacak bir dokümantasyon merkezinin kurulması,
- Diyanet İşleri Başkanlığı, llâhiyat Fakülteleri ve Milli Eğitim Bakanlığının ilgili daireleri arasında işbirliğini sağlayacak “Ortak Çalışma Gruplarr’nın oluşturulması,
- Din görevlilerinin yetiştirilmesinde yüksek lisans ve doktora çalışmaları için imkanlar sağlanması, batıya ve Islâm ülkelerine araştırma yapmak üzere gönderilecek kişilere gerekli imkanlar hazırlanması,
- Islâm dünyasının dini problemlerini görüşmek, fikir alış-verişinde bulunmak ve Islâm kardeşliğini pekiştirmek amacıyla, Islâm ülkeleri arasında bir "İslâm İlim Adamları Konseyi" kurulması,
- Yeni bir Kur’an-ı Kerim Meal ve Tefsirinin hazırlanması,
- Yabancı dildeki yayınları, zamanındaki türkçeye çevirecek mütercim kadroları oluşturulması,
- Başkanlığın radyo- televizyon yayınlarına başlamasının gerekliliği,
- Ilâhiyat Fakültelerinde branşlara yönelik eğitimin verilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması ve özellikle din görevlisi yetiştirme amacına yönelik bir "din hizmetleri programfnın açılması,
- Diyanet İşleri Başkanlığı görevlilerinin de devam ettiği Açıköğretim programlarının geliştirilmesi,
- Hac organizasyonunun, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından tekelden yürütülmesi,
- İsteyenlerin nikahlarının Müftüler veya müftülerin yetkili kılacağı görevliler tarafından kıyılmasına imkan verecek mevzuat değişikliğinin yapılması,
- Çalışanların Cuma namazını kılabilmelerini sağlamak için mesai saatlerinde düzenlemelerin gerçekleştirilmesi,
■ Peki Efendim, bütün bunların sonucunda Alınan bu kararların pratik uygulamaya tesirleri nasıl olacak? Yani hemen uygulamaya konulacak olan kararlar var mı, Varsa hangileridir?
□ Şûramızda alınan bu kararların uygulamaya geçirilmesinin zarureti ortadadır. Bu sebeple Başkanlığmız, Şûranın hemen akabinde bu kararlardan;
- Hemen, ya da kısa ve uzun bir hazırlık döneminden sonra uygulanabileceklerin tesbit edilmesi ve bu kararların hangi usul ve esaslar dairesinde, Başkanlığın hangi birim ya da birimlerince, hangi proje ve zamanlama ile uygulamaya konulacaklarının belirlenmesi yolunda çalışmalarını başlatmıştır.
Bu kararların uygulamaya konulması, Başkanlığımızın gayretini gerektirdiği gibi, Başkanlığımızla işbirliği yapılması hususunda çok sayıda ilgili kuruluşun yardımını da gerektirmektedir. Bunun yanında, gerekli hukukî düzenlemelerin yapılmasını da lüzumlu kılmaktadır.
■ Verdiğiniz bu değerli bilgiler için size çok teşekkür ediyoruz Sayın Başkanım.