Makale

İKİ GÜZEL KİTAP Kayseri camii Mimarisinde Minber Minareler- Tahzîru'l-Eykaz Men Ekazibi'l Vu'az

İKİ GÜZEL KİTAP

Kayseri Camii Mimarisinde Minber Minareler

Cihat AKINCI

Diyanet Vakfı Kayseri Şubesi tarafından yayımlanan iki güzel kitabı, bana da lütfettikleri için, tetkik etmek imkânını buldum. Bu iki faydalı çalışmayı kitap haline getirerek Türkiye Diyanet Vakfı’nın amblemi altında dinî kültürümüze kazandıran Kayseri Şubesinin çalışkan yöneticilerini takdirle tebrik eder, bu hayırlı başlangıcının diğer şubelere de örnek olmasını dilerim. Türkiye Diyanet Vakfının pek çok hayırlı ve kalıcı çalışmasının yanında kültürümüze yönelik gayretlere de yer vermesi ve merkezin bu hizmet anlayışının şubelerce de benimsenmeye başlanmış olması sevindirici bir gelişmedir.
Bilindiği üzere Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezince yerli ve yabancı, sayısız bilim adamının İlmî katkılarıyla yayını sürdürülen İslâm Ansiklopedisinin sekizinci cildi de piyasaya çıkmıştır. Tamamen telif ve yerli çalışmalarla ortaya çıkan bu dev eser, yalnız ülkemizin değil, İslâm ilim dünyasının da ilim âlemine bir hediyesi ve bir yüz akıdır. Türkiye Diyanet Vakfının yayın kervanına Eminönü ve Fatih şubelerinden sonra Kayseri şubesi de katılmıştır. Eminönü şubesinin, Eminönü camileriyle ilgili çalışması, Fatih şubesinin, Fatih camileriyle ilgili çalışması ve bu çalışmaların sayfalarında yer alan eserlere layık bi görünümle kitap haline getirilerek ilgi duyanların dikkatlerine sunulması her zaman takdirle anılacak birer vefa borcu örneğidir. Kayseri şubesince yayınlanan bu iki kitabın adları:
Kayseri Cami Mimarisinde Minber-Minareler.
Tahziru’l-Eykaz Min Ekazibi’l-Vu’az.
Kayseri Cami Mimarisinde Minber-Minareler

Halen Erciyes Üniversitesinde öğretim üyesi olarak çalışan Dr. İlhan ÖZKEÇECİ tarafından ciddi bir araştırma neticesinde kaleme alınan bu eser, isminden de anlaşılacağı gibi Kayseri’deki tarihî minber-minareleri incelemektedir. Güzel bir kapak içerisinde büyük boy birinci hamur kağıda basılmış olarak piyasaya sürülen bu kitap, renkli minber-minare resim, plan ve krokileriyle dikkat çekmektedir. 162 sayfadan meydana gelen bu çalışmanın, sabırla ve dikkatle yürütüldüğü, emek mahsulü olduğu, sayfalan şekillendiren belgelerden anlaşılmaktadır.
Türkiye Diyanet Vakfı Kayseri Şubesi Başkanı Necmeddin NURSAÇAN imzasını taşıyan önsözde şöyle denilmektedir:
"Kayseri tarihtir. Kayseri medeniyettir. Kayseri menba-ı ilim mukarrı ulemadır. Bu inanç ve kültürümüzü abideleştiren eserler hâlâ yaşamaktadır. Ama bazıları maalesef zaman içinde kayboluyor. Bu güzelim eserlerden bazılarını bir belgesel olarak bu kitapta toplamak istedik." Bu söz yerine getirilmiş, Kayseri ve çevresindeki min- ber-minareler toplanarak orjinal resimleriyle sayfalan süslemiş ve bu güzel kitap meydana gelmiştir.
Prof. Dr. Ahmet Hulusi KÖKER’ in takdim yazısında şu cümleler dikkat çekiyor: "Bu eserin Türk-İslâm cami mimarisindeki bir boşluğu dolduracağına inanıyoruz. Minber-minareler hakkında bilgi edinmek isteyenler bu kitaptan faydalanabilirler.
Kitabın yazan Dr. İlhan ÖZKESE- Cİ, giriş bölümünde şu görüşlere yer vermektedir:
"Milletlerin geleceklerini yönlendiren en önemli unsurlardan birisi de sanallarıdır. Geçmişteki hayatı belgeleyen yapılar, eserler, mabedler yüzyıllar öncesini anlatmışlar ve bugünü aydınlatmışlardır. Üzerinde yaşadığımız topraklara en az bin yılını veren ecdadımız bu kıymetli mekanları değerli eserlerle süsleyerek her bir taşına imzasını atmıştır. Bunlar bizim kültür temelimizi teşkil eden ana esaslardandır. Onların yaptıkları; cami, medrese, kümbet (türbe), han, kervansaray gibi yapılar, sahip olmamız gereken kimliği yansıtan değerler olduğu gibi, bunlara sahip çıkmakla, bizlerin ihmal edilmez görevi olmalıdır.’’
Dr. İlhan ÖZKEÇECİ böyle yazmakla kalmamış, bu değerli araştırmasıyla da tarihî abidelerin bir kısmına da olsa sahip çıkma gayret ve samimiyetinin anlamlı bir örneğini vermiştir.
Konusunda ses getireceği anlaşılan bu eserde minarenin tarihî gelişiminden, Selçuklu ve Osmanlı dönemi minare stillerinden özetle bahsedildikten sonra Kayseri yöresinden ayakta kalmayı başaran otuza yakın minber- minare camileriyle birlikte anlatılarak dikkatlere sunulmaktadır.
Konuya ilgi duyanlar için güzel bir çalışma.

Tahzîru’l-Eykaz
Men Ekazibi’l Vu’az

Genç araştırmacılarımızdan Doç. Dr. Ali TOKSARI tarafından tahkikli olarak neşre hazırlanan Celâleddin es-Suyûtî’nin Tahzîru’l- Eykaz Min Ekazibi’l Vu’az adlı eseri yine Türkiye Diyanet Vakfı Kayseri Şubesi tarafından genç ilim adamlarının hizmetine sunulmuştur.
Birinci hamur büyük boy kağıda nefis bir düzeleme ile orjinaliyle birlikte bastırılan bu eser, 182 sayfadan meydana gelmektedir. Kitabın 62 sayfası Türkçe, 120 sayfası da Arapçadır.
Kitabın 62 sayfalık Türkçe kısmında Kayseri İl Müftüsü Necmeddin NURSAÇAN’ın iki sayfalık takdim yazısı, birbuçuk sayfalık önsöz ve dört sayfalık giriş bölümü yer almaktadır, ayrıca, Türkçe metnin geri kalan kısmında iki bölüm halinde va’z v ekıssacılık anlatılmakta, Suyûtî ve eseri hakkında bilgi verilmektedir. Kitabın sonunda bibliyografya ve indeks yer almaktadır.
Kitabın sonuç bölümünün bir kısmında şu cümleler yer almaktadır:
"... Kıssacılık bir kurum, maddî ve manevî çıkar sağlamakta bir sektör, kıssacılar da bu mesleği icra eden kişiler haline gelmiştir. Genelde cahil, menfaatperest, riyakâr, sahtekâr ve mübalağacı, dine bit’at ve hurafelerin sokulmasında, özellikle de hadis uydurmada çok büyük payları olmuştur. Çoğu kitap ve sünnete muhalif saçma sapan hikayeler anlatan kıssacılar cahil halk üzerinde f çok etkili olmuşlardır, öyle dönemler gelmiş ki, bunlar arkalarına aldıktan cahil halkı, İslâm . âlimlerine karşı kışkırtmışlar, dolayısıyla ilmin imkişafını önlemişlerdir. Onların bu durumlarını çok iyi kavrayan büyük muhaddis Aliyyü’l Kari "İlmi öldüren kıssacılardır" demiştir. Tahkikini yaparak neşre hazırladığımız adlı eserini Suyûtî kıssacı vaizlerin İslama ve topluma verdikleri zararlan ortaya koymak gayesiyle ele almıştır.
Toplumu irşad etmekle görevli vaizlerin, tebliğ görevini yerine getirme gayreti içerisine girenlerin, bunların içerisinde özellikle kıssa anlatmaya meraklı olanların bu eseri tekrar tekrar dikkatle okumaları faydalı olur. Tavsiye ederiz.
Her iki eseri de Türk toplumuna kazandıran Türkiye Diyanet Vakfı Kayseri Şubesini tebrik ederiz. Yenilerini bekleriz.